Γιάννης Ευθυμιάδης, “Καινός Διαιρέτης”, Εκδόσεις Νεφέλη 2007

Χρόνος περνάει, χρόνος διαιρείται.
Ο δρόμος τελικά μας έφερε
στον τόπο πριν απ’ τον παράδεισο.
*
Να διαιρείται το σώμα
θέλει μάτια έξω απ’ τα μάτια
και να προφταίνεις την αύρα που τρέχει, την άλλως ασύλληπτη.
*
Άβυσσος από μέσα σου ξεχύθηκα
έγινα αυτό που θες και σ’ εκδικήθηκα
φόρεσα τη μορφή σου και στην έδειξα
ήταν καιρός
που σήκωνες το βάρος να σου μοιάζω.
*
Υπέρτατη σοφία να είσαι ο χρόνος.
*
Κι η ερημιά του φαροφύλακα που κάθε αυγή με ίδια πάντα αγωνία
τρέχει να βρει το τελευταίο κύμα που άφησε αργά τη νύχτα πλάι
στα βότσαλα προτού μιλήσει
η απομόνωση στις τόσες φιλικές, δικές φωνές του.

Φορές-φορές γίνεσαι μάρτυρας καινούργιας μοναξιάς
έτσι που αφήνεσαι, κι η μνήμη των ματιών είν’ ισχυρότερη
από την άλλη που μισήσαμε.
*
Είναι γραφτό, λες,
στον υβριστή να γίνεται
η αποκάλυψη του άχραντου.
Ποια θεία μετάληψη!
Να ντύνεσαι σφιχτά ό,τι αντιμάχεσαι,
προσπερνάς την αλήθεια ξυστά
και αγγίζεις το δράμα.
*
Σκάβω και σκάβω
βαθιά εντός μου βρίσκω
άελπτον ύδωρ.

Προσδοκώ το εξιτήριο των αισθήσεων.
*
Κάπου μια γη με περιμένει
να μπω σαν ρίζα μέσα της, βαθιά
με τις αισθήσεις όλες νά ’χουν ενωθεί.
Πότε ν’ ακούω τους τριγμούς των πετρωμάτων
και πότε
την ατέρμονη διάβρωση στο χώμα,
ενώ διακλαδίζομαι τριγύρω αφήνοντας
υγρή ανάσα να ποτίζει
καθώς ποτίζεται.

Τόπος ελάχιστος,
ν’ αναμετριέται με το άπειρο
κι εκεί να γείρω που πολύ περιπλανήθηκα
το σώμα που ακόμα σέρνεται αγόγγυστα
να σμίξει την απόμακρη ιδέα.
*
Ανοίγω τα χέρια μου
στις χαρακιές των δυνάμεων
και βρίσκω στο δρόμο μου
εντός μου ανατολή.

Με το ελάχιστο και αύρα μου τις λέξεις
πορεύομαι ψάχνοντας
άπιαστο άνθισμα.
*
Σου άνοιξα την καρδιά μου εκατόφυλλη,
για να κρυφτεί η πρωινή δροσιά από τον ήλιο
και έγειρα να κοιμηθώ στης μυρωδιάς σου τον βυθό

Που κουβεντιάζω του ανέμου
κι ο άνεμος τα γράφει πάνω στο νερό
κι ο άνεμος τα σβήνει,
για να προφταίνεις μόνη εσύ να τα διαβάζεις
*
Στην αρχή η θάλασσα ήταν θάλασσα.
Ύστερα έγινε ωραία θάλασσα.
Και πριν χαθεί απ’ τα μάτια σου
έπεσες μέσα της.

Τα δέντρα μυρίζουν αδύνατο
και τα κομμάτια το μέταλλο σφυρίζουν μεταμέλεια –
όλα γύρω οδηγούν στο ασύλληπτο.

Λοιπόν, ασώματη ψυχή,
αντίστροφο το θαύμα της ένωσης συντελέστηκε.
*
Έρχομαι από το φως,
βαδίζω προς το φως,
ο σκοτεινός διάδρομος τελειώνει.
Περνάω την ιερή βαλβίδα.
*
καθεμεραλεπτησυρτηγραμμ
ησωροςανεβαινεισωροςαδεια
ζειεπαναληψηστηνκινησηκαν
ονικοτηταστηζωηβγεςαπτοπ
οιημακαιδεςτηνατερμονηπαν
ομοιοτητατοποιημαανατρεπ
ειτηδιαιρεσηκαινοςδιαιρετης
ηποιηση

 

 

 

Ο καινός διαιρέτης φέρει παράλληλα και τα αρνητικά των προτερημάτων του. Δεσμεύεται από τα υλικά του και την αυστηρότητα της κοσμικής «ιδέας» που απαιτεί για τον εαυτό του ενώ κρατάει σε ελεγχόμενη απόσταση τον αναγνώστη του, προκαλώντας τον να ατενίσει τις λέξεις περισσότερο φιλοσοφικά από ό,τι συγκινησιακά. Ακόμη και στα σημεία που γίνεται πιο εξομολογητικός, πιο προσωπικός, εξακολουθεί να ωθεί τον αναγνώστη σε μια νοητική ακροβασία που στήνει όμως ενέδρες στο βίωμά του.  

Αν είναι δίκαιο να ατενίζουμε ένα βιβλίο με βάση τις προθέσεις του και ισχύει κυριολεκτικά ο στίχος του Γιάννη Ευθυμιάδη «Όταν ακούς το πρώτο πρόσωπο, / είναι που έχει ήδη αποδημήσει», τότε ίσως να πρόκειται για ηθελημένη αισθητική προσέγγιση. Η υποκειμενικότητα του πρώτου προσώπου αποτελεί ενδεχομένως για τον ίδιο κάτι που έρχεται αργότερα, έπειτα από μακρά μαθητεία στον Κανόνα. Ένα είδος μετριασμού του ποιητικού Εγώ, που φωνασκεί μόνο σαν αποστερηθεί όλες τις φωνές που κάποτε αγάπησε.  

καινός διαιρέτης αποτελεί ένα βιβλίο-πρόκληση, εφόσον διηγείται με μελετημένη δομή και αφηγηματική συνέχεια την πορεία μιας ποιητικής φωνής στο γίγνεσθαι του κόσμου με εφόδια φιλοσοφικές αξίες, μυθολογικές, ιστορικές και λογοτεχνικές αναφορές για να καταλήξει σε ένα συμπέρασμα (τελικό ή και μεταβατικό) για τη σχέση ανάμεσα στην ποίηση, τους πολλαπλούς, υποσυνείδητους εαυτούς που κλείνει μέσα της (τα is-ea-id), και την ανανεωτική προσφορά της στη ζωή. Τις ιδέες αυτές τις εναρμονίζει με έξοχο ποιητικό ρυθμό, αποδεικνύοντας τη βαθιά σχέση του με τη μουσική και την Αρμονία και την ποιητική των Ελλήνων Νομπελιστών. 

 

Ο καινός διαιρέτης αποτελεί ένα βιβλίο-πρόκληση, εφόσον διηγείται με μελετημένη δομή και αφηγηματική συνέχεια την πορεία μιας ποιητικής φωνής στο γίγνεσθαι του κόσμου με εφόδια φιλοσοφικές αξίες, μυθολογικές, ιστορικές και λογοτεχνικές αναφορές για να καταλήξει σε ένα συμπέρασμα (τελικό ή και μεταβατικό) για τη σχέση ανάμεσα στην ποίηση, τους πολλαπλούς, υποσυνείδητους εαυτούς που κλείνει μέσα της (τα is-ea-id), και την ανανεωτική προσφορά της στη ζωή. Τις ιδέες αυτές τις εναρμονίζει με έξοχο ποιητικό ρυθμό, αποδεικνύοντας τη βαθιά σχέση του με τη μουσική και την Αρμονία και την ποιητική των Ελλήνων Νομπελιστών.

Ο καινός διαιρέτης φέρει παράλληλα και τα αρνητικά των προτερημάτων του. Δεσμεύεται από τα υλικά του και την αυστηρότητα της κοσμικής «ιδέας» που απαιτεί για τον εαυτό του ενώ κρατάει σε ελεγχόμενη απόσταση τον αναγνώστη του, προκαλώντας τον να ατενίσει τις λέξεις περισσότερο φιλοσοφικά από ό,τι συγκινησιακά. Ακόμη και στα σημεία που γίνεται πιο εξομολογητικός, πιο προσωπικός, εξακολουθεί να ωθεί τον αναγνώστη σε μια νοητική ακροβασία που στήνει όμως ενέδρες στο βίωμά του.  

Αν είναι δίκαιο να ατενίζουμε ένα βιβλίο με βάση τις προθέσεις του και ισχύει κυριολεκτικά ο στίχος του Γιάννη Ευθυμιάδη «Όταν ακούς το πρώτο πρόσωπο, / είναι που έχει ήδη αποδημήσει», τότε ίσως να πρόκειται για ηθελημένη αισθητική προσέγγιση. Η υποκειμενικότητα του πρώτου προσώπου αποτελεί ενδεχομένως για τον ίδιο κάτι που έρχεται αργότερα, έπειτα από μακρά μαθητεία στον Κανόνα. Ένα είδος μετριασμού του ποιητικού Εγώ, που φωνασκεί μόνο σαν αποστερηθεί όλες τις φωνές που κάποτε αγάπησε.  


 Κριτική στο λογοτεχνικό περιοδικό βακχικόν: http://www.vakxikon.gr/

ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΠΟΛΙΤΗΣ