Τοπική αυτοδιοίκηση και πολιτισμός

Τα τελευταία χρόνια παρατηρείται στη χώρα μας συστηματική και διευρυνόμενη μεταβίβαση αρμοδιοτήτων στον τομέα του πολιτισμού από την κεντρική στην περιφερειακή διοίκηση και την τοπική αυτοδιοίκηση.
Η τάση αυτή συνάδει με το πνεύμα της πολιτιστικής δημοκρατίας όπως αυτή ορίστηκε το 1972 στο Ελσίνκι, στα πλαίσια της διακυβερνητικής διάσκεψης για την πολιτιστική πολιτική στην Ευρώπη.

Στο πνεύμα αυτό και βάσει του νέου κώδικα Δήμων και Κοινοτήτων, ανατίθεται στους ΟΤΑ η διοργάνωση φεστιβάλ και εκδηλώσεων, η ίδρυση πολιτιστικών και πνευματικών κέντρων, η προστασία μουσείων και μνημείων της πολιτιστικής μας κληρονομιάς,

Παράλληλα, προωθούνται οι πολιτιστικές ανταλλαγές σε διεθνές επίπεδο και κατοχυρώνεται ο ρόλος της τοπικής αυτοδιοίκησης στην κατεύθυνση της ανάπτυξης του πολιτιστικού τουρισμού.

Κατά πόσο όμως οι ΟΤΑ είναι έτοιμοι να αδράξουν τις ευκαιρίες αυτές; Κατά πόσο η στελέχωση τους, η οργανωσιακή τους δομή και η κουλτούρα τους τους επιτρέπουν να αρθούν στο ύψος των περιστάσεων και να ανταποκριθούν στις απαιτήσεις του νέου τους ρόλου ως οργανισμών χάραξης πολιτιστικής πολιτικής;
Μήπως έχουμε να κάνουμε για μια ακόμη περίπτωση δώρου άδωρου και για μια εξουσιοδότηση χωρίς αντίκρισμα; Μήπως τελικά ο πολιτισμός στη χώρα μας παρά τις πολλά υποσχόμενες εξαγγελίες κινδυνεύει να εισέλθει σε μια νέα φάση ύφεσης;

Προκειμένου τέτοιοι κίνδυνοι να αποσοβηθούν, οι τοπικοί άρχοντες οφείλουν κατ’ αρχάς να αποποιηθούν την όποια μικροπολιτική και πρόχειρη λογική κατά την προσέγγιση του τομέα του πολιτισμού. Οι πρακτικές της ανάθεσης του πολιτιστικού προγραμματισμού σε ημέτερους και αδαείς, αλλά και η θεώρηση των δημοτικών επιχειρήσεων πολιτισμού ως «παραμάγαζων» και ως οργάνων για την εξυπηρέτηση των όποιων άσχετων με τον πολιτισμό συμφερόντων, ανήκουν ή τουλάχιστον πρέπει να ανήκουν στο παρελθόν.
Καλούνται, επίσης, να αποποιηθούν την αναπαραγωγή των προτύπων λειτουργίας των κεντρικών μηχανισμών που όχι μόνο δεν αντιπροσωπεύουν οργανώσεις μάθησης και κοινωνικής δράσης, αλλά οδηγούν με περισσή ευκολία κάθε νέα ιδέα στον κάλαθο των αχρήστων.
Επιπρόσθετα, οφείλουν να αναμετρηθούν με την όποια «αυτοεκπληρούμενη προφητεία» που θέλει την τοπική αυτοδιοίκηση ανίκανη να αναλάβει και να φέρει σε πέρας πολιτιστικό έργο υψηλών προδιαγραφών.
Σε αυτό το πλαίσιο καθίσταται επιτακτική η ανάγκη για ολιστικές προσεγγίσεις και στρατηγικά πλάνα που θα αντιπροσωπεύουν τη μοναδική πολιτιστική ταυτότητα κάθε περιοχής και θα ανταποκρίνονται στις ιδιαίτερές της ανάγκες. Βασικές προϋποθέσεις θεωρούνται η χαρισματική ηγεσία και η διάθεση για τομές στην πολιτιστικό τοπίο από πλευράς δημοτικών αρχόντων, η επένδυση στην ανάπτυξη του ανθρώπινου δυναμικού που απασχολείται στον τομέα του πολιτισμού, η εφαρμογή των βέλτιστων πρακτικών που εφαρμόζονται διεθνώς, η δικτύωση μεταξύ οργανώσεων και οι συνεργασίες ιδιωτικού και δημόσιου τομέα.

Όλα όμως τούτα δεν μπορούν να αποδώσουν καρπούς παρά μόνο αν συνδυαστούν με συστράτευση όλων των προοδευτικών δυνάμεων κάθε τοπικής κοινωνίας. Καθένας μας, λοιπόν, καλείται να αναλάβει το μερίδιο ευθύνης που του αναλογεί στο επίπονο και συνάμα γοητευτικό τούτο έργο, προκειμένου η τοπική αυτοδιοίκηση να αξιοποιήσει στο έπακρο το δομημένο χώρο που συνδέεται με αυτήν και ο οποίος σύμφωνα με το Δ. Αθανασόπουλο «εκλαμβάνεται ως θεμελιώδες στοιχείο της πολιτισμένης ανθρώπινης ύπαρξης».

ΜΑΡΙΑ Ν. ΨΑΡΡΟΥ
Υποψήφια Διδάκτωρ Τμ. Επικοινωνίας, Μέσων & Πολιτισμού
Παντείου Πανεπιστημίου
Ειδική Συνεργάτις Δημάρχου Κερατσινίου

1 σχόλιο

  • @Όλους: Τα τελευταία χρόνια παρατηρείται μεταβίβασης πόρων της Ε.Ε. -και των ΦΟΡΩΝ μας- στους ΠΡΩΤΑΘΛΗΤΕΣ της ΚΛΕΨΙΑΣ που φώλιασαν στην τοπική διοίκηση και την είπαν… αυτοδιοίκηση. Όσοι δηλαδή από τους ορκισμένους κλέφτες δεν βγήκαν βολευτές… Και τα υπόλοιπα είναι εκ του πονηρού και συνεργάσιμου κλεφτικού!!!!

Κλικάρετε εδώ για να σχολιάσετε