Οικολογία και πολιτική

s21_entireconsortiumΤο ερώτημα αξίζει να τεθεί εξαρχής: σε τι χρησιμεύει ένας καθαρά οικολογικός σχηματισμός πλάι ή και ενάντια στους άλλους πολιτικούς σχηματισμούς;

Από την απάντηση σε αυτό το ερώτημα εξαρτώνται πολλά για την πολιτική επιτυχία των «Οικολόγων-Πράσινων», για την εδραίωσή τους στην πολιτική σκηνή.

Γιατί η επιτυχία δεν είναι μόνο η εκλογή ενός ή και δύο ευρωβουλευτών, αλλά κυρίως η επιβολή μιας οικολογικής ατζέντας στον δημόσιο λόγο, ακόμα και η άσκηση οικολογικής πολιτικής από θέση εξουσίας.

Πρακτικά, οι απαντήσεις στο ερώτημα είναι πολλές. Η πολιτική οικολογία μπορεί να χρησιμεύσει συγκυριακά. Να αποτελέσει, δηλαδή, μια εύκολη και ανώδυνη για τους ψηφοφόρους που θα την υιοθετήσουν οδό διαφυγής από το «κατεστημένο». Και ένα μεγάλο τμήμα τους να επιστρέψει στις εθνικές εκλογές στο δρόμο του πραγματισμού, σε αυτόν της «κυβερνησιμότητας», απωθώντας την αντι-κατεστημένη τους απέχθεια.

 Σε αυτό το σενάριο ποντάρουν όλα τα «παραδοσιακά» κόμματα, κυρίως τα μεγάλα. Μια άλλη απάντηση στο εν λόγω ερώτημα θα ήταν η οικειοποίηση πλευρών της οικολογικής προβληματικής από τα άλλα κόμματα, η ενσωμάτωσή τους στη συνολικότερη στρατηγική τους, με αποτέλεσμα την πολιτική περιθωριοποίηση του οικολογικού σχηματισμού. Σε αυτή την περίπτωση, οι «Οικολόγοι-Πράσινοι» θα λειτουργούσαν ως όχημα ανανέωσης του «συστήματος», με τελικό πολιτικό θύμα όμως τους ίδιους.

Αραγε, υπάρχει αξιόπιστη πολιτική δυνατότητα για τους Οικολόγους να κατοχυρώσουν μια αυτόνομη και επιβλητική ταυτόχρονα πορεία; Και ποιες θα μπορούσαν να είναι οι προϋποθέσεις μιας τέτοιας πολιτικής προοπτικής;

Είναι σαφές ότι η απάντηση σε αυτό το πρόβλημα είναι εξαιρετικά δύσκολη, αυτό τουλάχιστον δείχνει η ευρωπαϊκή εμπειρία. Συναρτάται, μεταξύ άλλων, από την ικανότητά τους όχι απλώς να αποκρούουν τη μία ή την άλλη «επίθεση» («φιλίας» ή «εχθρότητας») που δέχονται, ούτε με την «υπευθυνότητα» των προτάσεών τους. Συναρτάται, κυρίως, με την εκ μέρους τους κατανόηση του εξής προβλήματος: ότι από τη μια πλευρά υπάρχει ένα βαθύ οικολογικό σχίσμα, μια βαθιά οικολογικής προέλευσης διαίρεση, που διαπερνά τη σημερινή κοινωνική συνθήκη, και από την άλλη πλευρά, ότι αυτό το σχίσμα, αυτή η διαίρεση, δυσκολεύεται να αναδυθεί αυτόνομα και να αποκτήσει προσιδιάζοντα πολιτικά χαρακτηριστικά.

Με άλλα λόγια, η κοινωνική πρόσληψη αυτού του υπαρκτού σχίσματος παραμένει ακόμα υποταγμένη σε άλλες διαιρέσεις (ιστορικές, ταξικές, κ.λπ.).

Γι’ αυτό το λόγο, η πολιτικοποίηση του οικολογικού σχίσματος μοιάζει να είναι αναγκαία για την ευόδωση της ομώνυμης προοπτικής. Υπάρχουν, βέβαια, πολλές διαβαθμίσεις σε αυτή την πολιτικοποίηση, ρηχές και βαθιές, μετριοπαθείς και ριζοσπαστικές, συναινετικές και επαναστατικές. Ολο το πρόβλημα είναι η υπέρβαση αυτών των εν πολλοίς παγιδευτικών ιδεολογικών τελικά περιορισμών, μέσω της υιοθέτησης ενός ελάχιστου κριτικού αντικαπιταλισμού, ακριβέστερα ενός κατά περίπτωση κριτικού συντηρητισμού σε ό,τι αφορά τόσο τη σχέση των ανθρώπων με τη φύση όσο και την ίδια την ανθρώπινη συνθήκη.

Πρόκειται για μια εξαιρετικά δύσκολη επιχείρηση προγραμματικής τελικά αποτύπωσης της κεντρικότητας της οικολογικής προβληματικής στη συνάρθρωσή της με άλλες, όπως είναι το κοινωνικό ζήτημα, κ.λπ. Σε κάθε περίπτωση, μόνο μια τέτοια συνειδητή αναζήτηση μπορεί να προσδώσει στον εν λόγω χώρο στοιχεία διακριτής πολιτικής ταυτότητας.

Γιατί μπορεί σήμερα η απουσία πολιτικής ταυτότητας των «Οικολόγων-Πράσινων» να λειτουργεί θετικά γι’ αυτούς, αύριο ωστόσο το σημερινό πλεονέκτημα μπορεί να αποδειχθεί μοιραίο μειονέκτημα.

ΑΝΔΡΕΑΣ ΠΑΝΤΑΖΟΠΟΥΛΟΣ

Ο Ανδρέας Πανταζόπουλος διδάσκει στο Τμήμα Πολιτικών Επιστημών του Α.Π. Θεσσαλονίκης.

3 σχόλια

  • @κ. Πανταζόπουλος λέτε: “Γιατί μπορεί σήμερα η απουσία πολιτικής ταυτότητας των «Οικολόγων-Πράσινων» να λειτουργεί θετικά γι’ αυτούς, αύριο ωστόσο το σημερινό πλεονέκτημα μπορεί να αποδειχθεί μοιραίο μειονέκτημα.”

    Σας λέω: Αλλού, που τους ξέρουν, έχουν κινήσει διαδικασίες έρευνας και ζητούν ΚΑΤΑΘΕΣΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ από τους σεπτούς οικολόγους!!!
    Οι Μ.Κ.Ο. (μη κυβερνητικές οργανώσεις) είναι από τις πιό διεφθαρμένες οργνώσεις! Δεν υποβάλλουν ισολογισμούς ΠΟΥΘΕΝΑ γιατί στηρίζουν την ύπαρξή τους σε… εισφορές!!! Κορόϊδων. Ο πρόεδρος της μεγαλύτερης, αν δεν κάνω λάθος, απ’ αυτές είναι και ο ιδιοκτήτης της πιο ρυπογόνου βιομηχανίας στον κόσμο!!! Νομίζω πως πολύ εισέφερε και στήριξε την καμπάνια του Al Gore. Ψάχτε ‘το.

  • @Οικολόγοι, ποινικολόγοι, μετεωρολόγοι, τριχολόγοι, αστρολόγοι, ψυχολόγοι, παπαρολόγοι, γυναικολόγοι, βιολόγοι, εντομολόγοι, σεξολόγοι… κοίρα, ρε συ, πόσοι -λόγοι υπάρχουν για να πουλήσουμε επί τέλους το ωρολόγι και να πάρουμε κομπολόγι!
    Έτσι, για να σκοτώνουμε την ώρα μας.
    Βέβαια υπάρχουν οι παπάδες και οι πολιτικοί, οι οποίοι ανήκουν σε μία από τις πιο πάνω κατηγορίες, αλλά δεν μπορώ να εντοπίσω ποια. Καμμιά βοήθεια;

  • @Όλους: Δεν σας κάνει εντύπωση η πρεμούρα που ‘χει πιάσει το συγκρότημα με τους οικολόγους;;;; Το φυλετικόν-συλλαγικόν πονηρόν μου… ξύνεται.

Κλικάρετε εδώ για να σχολιάσετε