Μέγαρο άλλοτε Λιβιεράτου & νυν μεταναστών

  • 29/1/2011
  • ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΠΟΛΙΤΗΣ
  • ΒΙΒΛΙΟ

Στοιχεία κωμικογραγικά και συγχρόνως σουρρεαλιστικά, από εκείνα των ταινιών του Φελίνι ή του Αλμοδοβάρ, συναντά κανείς στην επιλογή του Μεγάρου Λιβιεράτου ως χώρου για να καταλύσουν οι διαμαρτυρόμενοι μετανάστες που κατέλαβαν τη Νομική Σχολή.  Μεγάρου προσφάτως ανακαινισμένου μάλιστα και πολυτελώς επιπλωμένου. Έτσι είναι η Ελλάς της σήμερον. Ή του ύψους ή του βάθους. Ή που θα στεγάζει τους μετανάστες της σε σταύλους και αυτοσχέδια τσαντίρια ή σε αρχιτεκτονικά μνημεία  ασυναγώνιστης χλιδής.

Tο Μέγαρο Λιβιεράτου βρίσκεται στην Αθήνα απέναντι από το Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο Αθηνών στη διασταύρωση των οδών Ηπείρου 2 και Πατησίων 55. Το μέγαρο ανήκε στον Κεφαλονίτη επιχειρηματία βιομήχανο εξ Αιγύπτου Γεράσιμο Λιβιεράτο.

Είναι έργο του αρχιτέκτονα και καθηγητή του Ε.Μ. Πολυτεχνείου Αλέξανδρου Νικολούδη (Λέρος 1874 – Αθήνα 1944) και οικοδομήθηκε στα 1908 -1909.

Η σχεδιαστική αισθητική του μεγάρου προσχωρεί στα πομπώδη μορφολογικά στοιχεία της νεο-μπαρόκ γαλλικής Beaux-Arts και απομακρύνεται φανερά από την κυρίαρχη μέχρι τότε μορφολογία των αστικών κατοικιών του αθηναϊκού νεοκλασικισμού. Η γαλλική επιρροή του μεγάρου αποτυπώνεται έντονα στη γωνιακή ημικυκλική εσοχή του πρώτου ορόφου και την προεξοχή με το μπαλκόνι στο δεύτερο όροφο, που καταλήγει σε μια κομψή στεφάνη (cartouche).

Η πρόσφατη αποκατάσταση του κτηρίου από τους νέους ιδιοκτήτες του, με την επίβλεψη του αρχιτέκτονα Θανάση Κυρατσού, επανέφερε το εγκαταλειμμένο επί πολλές δεκαετίες μέγαρο, το οποίο είχε υποστεί επιπρόσθετα εκτεταμένες φθορές από το σεισμό του 1981, στην αρχική νεο-μπαρόκ μορφή του.

Πηγές

  • Νίκος Βατόπουλος: “Το πρόσωπο της Αθήνας”, 1η έκδοση, Εκδόσεις Ποταμός, Αθήνα 2002.
  • Τάκης Καρής: “Ατμόσφαιρα εποχής”, περιοδ. LIFE & STYLE, Σεπτέμβριος 2010.
  • Αρχείο Νεότερων Μνημείων

ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΝΙΚΟΛΟΥΔΗΣ: Παρότι η εποχή του Μεσοπολέμου αποτελεί ίσως την προσφιλέστερη περίοδο μελέτης για την ελληνική αρχιτεκτονική ιστοριογραφία, το έργο του Αλέξανδρου Νικολούδη, ενός από τους πρωταγωνιστές της νεοελληνικής αρχιτεκτονικής των ετών 1900-1940 παρέμενε άγνωστο.

Το βιβλίο της Αμαλίας Κωτσάκη, δρ. αρχιτέκτονα και επίκουρης καθηγήτριας στην Αρχιτεκτονική Σχολή του Πολυτεχνείου Κρήτης “Αλέξανδρος Νικολούδης 1874-1944 Αρχιτεκτονικά οράματα, πολιτικές χειρονομίες”  (Εκδόσεις Ποταμός) καλύπτει αυτό ακριβώς το κενό συνεισφέροντας στην έρευνα την μονογραφία του αρχιτέκτονα.

Ο Αλέξανδρος Νικολούδης (1874-1944) με λαμπρές σπουδές στην παρισινή Ecole des Beaux-Arts συνδυάζει στο πρόσωπό του τέσσερις ρόλους, άρρηκτα συνδεδεμένους με την εξουσία, του ελεύθερου επαγγελματία, του καθηγητή (υπήρξε ιδρυτικό στέλεχος και πρώτος καθηγητής της Αρχιτεκτονικής Σχολής ΕΜΠ), του επιχειρηματία και του συμβούλου του κράτους. Με δεδομένη την επιλογή του από τον Ελευθέριο Βενιζέλο ως αρχιτέκτονα κατάλληλου να εκφράσει το όραμά του για αστικό εκσυγχρονισμό στο πεδίο της αρχιτεκτονικής και της πολεοδομίας, η πολιτική διάσταση της αρχιτεκτονικής του Νικολούδη αποτέλεσε το πρίσμα θέασης του ερευνητικού υλικού, ενώ η αναζήτηση των ευρωπαϊκών προτύπων στην αρχιτεκτονική του αποτελεί μία από τις κύριες ερμηνευτικές παραμέτρους.

Το ογκώδες έργο του εξέφρασε με επιτυχή τρόπο τις απαιτήσεις μιας ανερχόμενης αστικής τάξης στην Ελλάδα και περιλαμβάνει ανάμεσα σε άλλα κτήρια ορόσημα στην πόλη των Αθηνών, όπως η Φοιτητική Λέσχη (Ακαδημίας και Ιπποκράτους), η Στρατιωτική Λέσχη, μεγάλο αριθμό κατοικιών (Μέγαρο Λιβιεράτου, Πατησίων και Ηπείρου, Μέγαρο Καραπάνου, Ηροδότου και Αλωπεκής), το Μέγαρο Βατή στον Πειραιά, αλλά και πολεοδομικά σχέδια όπως το Πολεοδομικό σχέδιο του Ψυχικού μαζί με ικανό αριθμό επαύλεων (Δ. Διαμαντίδη, Ανδρ. Μιχαλακόπουλου κ.ά), τη διαμόρφωση του Ιπποδρόμου στο Φάληρο, το Ηρώο Μεσολογγίου κ.ά. Η στέγαση της Δικαιοσύνης απασχόλησε ιδιαίτερα τον Νικολούδη σε όλη τη διάρκεια της σταδιοδρομίας του και αποτελεί τον σημαντικότερο τομέα σύγκλισης με την βενιζελική πολιτική και σκέψη στο κρίσιμο θέμα του Κράτους Δικαίου. Παρουσιάζεται το σύνολο των Δικαστικών Μεγάρων καθώς και των σωφρονιστικών καταστημάτων τα οποία σχεδίασε ο αρχιτέκτων για την ελληνική πρωτεύουσα ως συμμετοχές σε διεθνείς αρχιτεκτονικούς διαγωνισμούς.

2 Σχόλια

  1. Ο/Η manolo λέει:

    Την επιλογή του κτιρίου δεν την έκανε η Κυβέρνηση. Αυτή στάθηκε ανίκανη για να κάνει το παραμικρό.
    Το κτίριο ανήκει σε επιστήθιο φίλο του πρύτανη-ηθοποιού κ. Θεοδόση Πελεγκρίνη που υπέκυψε στις εκκλήσεις του και το παραχώρησε. Ο εισαγγελέας είχε απειλήσει τον Πρύτανη πως αν δεν λύσει το πρόβλημα θα πάει φυλακή!

  2. Ο/Η George Koutsis λέει:

    me opoion daskaslo……..tetoia grammata tha mathis.
    proteinw tyxaia kai dia klhrosews epilogh spoydastwn mas.se apostolh.
    me kratika exoda.se alla panepistimoia.kai arhika thn geitona Tourkia.
    (pou iligkiodws anaptisete)mhpws kai antilhfthoyn to skopo.ths yparxis tous.

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *