Έξι bloggers γράφουν για την Αθήνα

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΓΙΑ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ, ΜΠΙΡΑ & BLOGGING Έξι bloggers γράφουν για την ΑθήναΈξι bloggers με συγγραφικό ταλέντο ανακάλυψαν οι ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΠΕΡΙΠΛΟΥΣ/ΔΙΟΝΥΣΗΣ ΒΙΤΣΟΣ μέσα από το internet. Και τους ανέθεσαν να γράψουν ο καθένας μια ιστορία για την ...

ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΘΑΝΑΣΟΠΟΥΛΟΣ: Το σπίτι και ο χρόνος

Η γειτονιά «καλλιτέχνιζε».Αρκετοί γνωστοί των Γραμμάτων και Τεχνών ζούσαν στα πέριξ.Συχνά ανεβαίνοντας την οδό Ροβέρτου Γκάλι λίγο πριν την ανοιχτωσιά του «Διόνυσου», γωνία με την οδό Ουέμπστερ, στο ισόγειο έμενε ο Μποστ.Εάν ...

Της ζέστης; ή Το μουνί ραβανί, η πολλή τεστοστερόνη και άλλα θερινά αναγνώσματα

Να ’ναι η ηλικία; Με πειράζει πλέον παραπάνω η ζέστη; Τα διάβασα όντως όλα αυτά; Και είναι όντως έτσι που τα διάβασα; Δεν μπορεί! Αν και μερικά τα ’χω καιρό τώρα, τα διαβάζω, τα ξαναδιαβάζω, δεν αλλάζουν! Είμαι, γιατρέ μου, σοβαρά; 1. Διάβασα λοιπόν πως «Η αγορά είναι κοινή κι έχει μουνί σαν ραβανί κι όποιος πειράξει του λαού το ραβανί τον περιμένουν μαύρα χρόνια στη στενή». Έτσι έγραφαν τα δευτεριάτικα Νέα πως έλεγαν οι πρόσφατοι Αχαρνείς, έλεγε δηλαδή ο μεταφραστής τους, ο Κ. ...

Τα πακέτα της Ελληνικής Γλώσσας

Για να καταλάβουμε τι ακριβώς συμβαίνει, θα πρέπει να γνωρίζουμε ορισμένα πράγματα περί της ειδικής σχέσεως μεταξύ ελληνισμού και ελληνικής γλώσσας. ΕΛΛΗΝΑΣ κατ’ αρχήν δεν μπορεί να γίνει ένας άνθρωπος για δύο λόγους. Είτε λόγω αδυναμίας είτε λόγω επιλογής. Ο άνθρωπος έχει αδυναμία να γίνει ΕΛΛΗΝΑΣ όταν δεν γνωρίζει Ελληνικά. Όταν δεν μπορεί να μπει στο “κανάλι” μεταφοράς της ελληνικής γνώσης και σκέψης. Αυτή η άμεση σύνδεση γλώσσας και γνώσης είναι καθοριστική για τον ελληνισμό. ...

Λειτουργία με όλες τις αισθήσεις

Η μετάφραση των λειτουργικών ευχών, δηλαδή των ευχών της θείας Λειτουργίας και των άλλων Μυστηρίων, απασχόλησε τελευταία τον εκκλησιαστικό και θεολογικό χώρο και όπως ήταν επόμενο ασχολήθηκε η Διαρκής Ιερά Σύνοδος, η οποία, ύστερα από μελέτη διαφόρων κειμένων, έλαβε ομοφώνως μια συγκεκριμένη απόφαση, που διακρίνεται για τη σοβαρότητα, την υπευθυνότητα και τη σύνεση, η οποία έχει δημοσιευθή. Το θέμα αυτό είναι σοβαρό και χρειάζεται μελέτη από πολλές πλευρές. Εχουν διατυπωθή πολλά ...

Η εξουσία της γλώσσας

Μετά τη χριστοδουλική λαίλαπα και την εκλογή του σηµερινού Αρχιεπισκόπου, είχα πει να ησυχάσω και να µην ξαναασχοληθώ µε τα της Εκκλησίας, καθώς µάλιστα ο νέος Αρχιεπίσκοπος έδειχνε να ακολουθεί διαφορετική πολιτική. Εντούτοις, είναι η δεύτερη φορά σ’ αυτό το χρονικό διάστηµα που πράξεις των ιεραρχών ή και των ιερωµένων βρίσκονται πολύ µακριά από το «νέο» πνεύµα που επιµένω να πιστεύω ότι σιγά σιγά άρχισε να διέπει τα εκκλησιαστικά πράγµατα. Φαίνεται όµως ότι σε κάτι έχω πέσει πολύ ...

Φράσεις της Μεγάλης Εβδομάδας, στην καθημερινότητά μας!

Πολλές από τις φράσεις που χρησιμοποιούμε στην καθημερινή μας ζωή προέρχονται από τα Ευαγγέλια και τους ύμνους της Μεγάλης Εβδομάδας. Τα πρωτεία ανήκουν στη Μεγάλη Πέμπτη αλλά και οι υπόλοιπες ημέρες έχουν «δανείσει» την γλώσσα μας με αρκετές εκφράσεις. «Ιδού ο Νυμφίος έρχεται». Το χρησιμοποιούμε για να αναγγείλουμε την άφιξη κάποιου, συχνά και με ειρωνική διάθεση. «Τα του Καίσαρος τω Καίσαρι». Προέρχεται από τη φράση «Απόδοτε ουν τα Καίσαρος Καίσαρι και τα του Θεού τω Θεώ». Τη φράση ...

Βωμολοχία, βωμολόχος:Πώς προήλθαν οι λέξεις

Βωμολοχία=βρισιά, χυδαιότητα, απρεπής λέξη, αισχρολογία. Η λέξη είναι σύνθετη και παράγεται από τις: βωμός+λόχος. Λόχος στα αρχαία ελληνικά σημαίνει τον τόπο ενέδρας, το καρτέρι, το παραμόνεμα και παραφύλαγμα. Λοχεύω, σημαίνει παραφυλάω σε ενέδρα. Η λέξη συνδέεται άμεσα, με τα ιερά θυσιαστικά σφάγια και τις επί του βωμού θυσίες κατά την αρχαιότητα. Πάντοτε τριγύρω από το βωμό κάθονταν επαίτες, ζητιάνοι, οι οποίοι περίμεναν τη στιγμή που θα ψηνόταν το κρέας για να αρπάξουν κάτι από τα ιερά ...

Γλωσσικά κοσκυλμάτια: Θεωρήσεις του κυπριακού ιδιώματος

Η Ελληνική γλώσσα της Κύπρου αποτελεί μέρος της ενιαίας Ελληνικής γλώσσας. Το κυπριακό ιδίωμα έχει τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά, που το περιγράφουν. Όλα όμως τα χαρακτηριστικά του μαρτυρούνται και σε άλλα νέα ελληνικά ιδιώματα. Τέτοια χαρακτηριστικά είναι ο λεγόμενος τσιτακισμός, η αποβολή ηχηρών τριβόμενων συμφώνων, η τροπή ηχηρών και άηχων τριβόμενων συμφώνων, το τελικό ν, οι συνιζήσεις, η στιγμιαιοποίηση συνεχών συμφώνων σε συμφωνικά συμπλέγματα, η αποβολή ή τροπή του σιγματικού ...

Ανοιξε πέτρα για να μπω , ήλιος να μη με βλέπη…

Ο προεδρεύων της Βουλής κ. Νιώτης, την Τετάρτη 02.12.09, αναφερόμενος στις γυναικείες παρουσίες στον εξώστη είπε: «… συνοδευόμενες, απ’ ό,τι βλέπω, και με ΕΥΑΡΙΘΜΟ αριθμό ανδρών». Βέβαια θα ήθελα να μας εξηγήση ο κ. Νιώτης τι εννοούσε ―πέραν της πατάτας που εκστόμισε― με το «ευάριθμος». Διότι από την έκφραση του προσώπου του και το ύφος του λόγου για πολλούς μου φάνηκε να μιλούσε. ΝΕΤ, την ίδια ημέρα, 13:40, σε μαγνητοσκοπημένη εκπομπή για το «Επταπύργιο»: «Το 14… οι Τούρκοι αποφασίζουν την ...

Αναλέκτων αναλγήτως αποφανθέντων, σειρά Ε’

Κατά την διάρκεια ενος ζάππινγκ, περνώντας από το κανάλι ΣΤΑΡ, έπεσα πάνω σε μια συνέντευξη του Κώστα Χαρδαβέλλα προς κάποια δημοσιογράφο, την οποία μόνον άκουγα και η οποία εκείνη την στιγμή υπέβαλλε την εξής ερώτηση στον γνωστό ρεπόρτερ. - Υπάρχουν πράγματα για τα οποία έχεις μετανοιώνει στην ζωή σου; Ο ρεπόρτερ σκέφτηκε για λίγο και γεμάτος σιγουριά απάντησε: - Όχι, δεν υπάρχουν πράγματα για τα οποία να έχω μετανοιώνει στην ζωή μου. Υπάρχουν όμως πράγματα για τα οποία έχω μετανοιώνει ...

Κατά τα άλλα βαρβαρόγλωσσοι

Δεν μας φτάνουν τα ζόρια με την κατάσταση στο λιμάνι • έχουμε και τον εμφύλιο μεταξύ υποστηρικτών «της προβλήτας» και «του προβλήτα». • «Σωστά είναι και τα δύο!» αποφαίνονται από ραδιοκάναλα κάτι γλωσσικοί Μπάνγκι Μουν. • Σωστό, μάστορα, είναι ό, τι φθέγγεται ο λαός που μιλάει αυτή τη γλώσσα σή-με-ρα. • Και σήμερα, εδώ και αιώνες δηλαδή, όλοι λέμε η προβλήτα. • Μόνο κάτι ημιμαθείς • ή και αμαθέστατοι, επαναλαμβάνω, • που θέλουν -κατά το συρμό- να σπουδαιοφέρνουν λαλούντες αρχαιοπρεπώς • ...

Ξεπατικώματα αγγλικών εκφράσεων

Το απαράδεκτο φαινόμενο της άκριτης εισαγωγής ξενόγλωσσων εκφράσεων, κυρίως αγγλικών και δή μέσω της επι λέξει μετάφρασής των, στην ελληνική καθομιλουμένη γλώσσα πρέπει να σταματήσει. Επουδενί δεν πλουτίζει τις εκφραστικές μας δυνατότητες, απλώς μας «ομογενοποιεί» εκφραστικά με τους χρήστες της γλώσσας-πηγής και μας αποστερεί του δικαιώματος της διαφορετικότητας, ενώ ουσιαστικά βάλλει κατα της ελληνικής γλώσσας αφού καταργεί βαθμιαία τις ελληνικές ιδιωματικές εκφράσεις και στην ...

Γλώσσα ή κάτι άλλο;

Οταν αποδέχτηκα την πρόσκληση να συνεισφέρω στη στήλη «Εξ αφορμής», είχα κατά νου να γράφω κι εδώ, όπως κι αλλού, για εκείνα ακριβώς τα γλωσσικά θέματα που συνήθως δεν τραβούν την προσοχή του κοινού. Ηθελα να γράψω για τις συναρπαστικές ανακαλύψεις της Γλωσσολογίας τα τελευταία σαράντα χρόνια. Είχα σκοπό να συμβάλω (έστω και λίγο) στην εκλαΐκευση των γλωσσικών επιστημών και να μιλήσω για όσα έχουν αποκαλύψει για τη φύση και τη λειτουργία της γλώσσας. Δυστυχώς όμως οι αφορμές για τέτοιου ...

Φράσεις που… σκοτώνουν!

ΜΕ ΑΦΟΡΜΗ τη σύνταξη, από ομάδα ερευνητών του Τμήματος Γλωσσολογίας του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης, στην Αγγλία, ενός εκτενούς, όπως τελικά προέκυψε, καταλόγου με «τις φράσεις που μας εκνευρίζουν», είπαμε και εμείς, χωρίς, εννοείται «επιστημονικό υπόβαθρο», να δοκιμάσουμε κάτι παρεμφερές, απευθυνόμενοι στους αναγνώστες μας οι οποίοι, πράγματι, μας έδωσαν πλούσιο υλικό. Ενα μεγάλο μέρος από αυτό, θα παρουσιάσουμε σήμερα και, εάν χρειαστεί, θα συνεχίσουμε άλλη μέρα. ΜΙΛΑΜΕ, λοιπόν, για ...

Καυτή βλαχάρα!

Έλεος! Έλεος! Αν ξανακούσω σε αυτή τη γαμωπροεκλογική περίοδο («περίοδο» όπως «σερβιέτα») άλλον έναν να λέει «καυτή πατάτα αυτό το θέμα!!!» «αμ αυτό! εκεί να δεις καυτή πατάτα!» και «γιατί το τρίτο; κι αυτό καυτή πατάτα»… θα αυτοπυρποληθώ (σαν καυτή πατάτα, καλή ώρα) στην πλατεία Μαγιακόφσκι στην Μόσχα! (δεν ακούγεται πολύ δραματικό αυτό σαν εικόνα;) Δηλαδή αμάν πια η κάθε βλαχάρα μου έμαθε κ την καυτή πατάτα!!! Γελοίες μάθετέ το δεν μεταφέρονται όλες οι αγγλικές παροιμιώδεις εκφράσεις στα ...

Το διακύβευμα & oι Δυνάμεις ευθύνης, προοπτικής, ανόδου…

Μα ποιός ξέθαψε αυτή τη λέξη, το «διακύβευμα»  χωρίς να κάνει και φροντιστήριο στα παπαγαλάκια (δημοσιογράφους) και στους υποψήφιους, για τη σημασία της; Την πιπιλάνε σαν καραμέλλα στα ραδιόφωνα και στην TV, χωρίς να ξέρουν τι σημαίνει, ο καθένας αποδίδοντάς της διαφορετικό νόημα. Οι περισσότεροι την χρησιμοποιούν με την έννοια του στόχου, της επιδίωξης. Κανείς δεν ξέρει ότι σημαίνει “αυτό που διακυβεύεται, αυτό που διακινδυνεύεις, που ρισκάρεις”! Αυτό που με ανησυχεί είναι η προϊούσα ...

Τα ελληνικά του Γιώργου Παπανδρέου

Δεν μπορώ να καταλάβω γιατί κάποιοι εξακολουθούν να ασχολούνται με τα ελληνικά του Γιώργου Παπανδρέου. Μπέρδεψε, είπαν, το «πηλήκιο» με το «πηλίκον» και γι’ αυτό του έβαλαν μηδέν. Και με την ευκαιρία, τον αποκάλεσαν και «ανελλήνιστο», γιατί κατά τη γνώμη τους ως υποψήφιος πρωθυπουργός της χώρας υποχρεούται να γνωρίζει άριστα τη μητρική του γλώσσα. Που, παρεμπιπτόντως, δεν είναι άλλη από την αγγλική! ΣΤΟΥΜΠΩΜΕΝΟΥΣ εγκεφάλους έχουν οι επικριτές του προέδρου του ΠΑΣΟΚ. Σκέφτονται με τα ...

Αγροτικό «ΜεταφέρΑΤΕ»

Τηλεοπτικό διαφημιστικό μήνυμα της Αγροτικής Τράπεζας μάς προστάζει: «μεταφέρΑΤΕ». Μεταφέρετε, δηλαδή, τις υποχρεώσεις σας από άλλα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα στην Αγροτική Τράπεζα. Αφελής ερώτηση: Επιτρέπεται η «έμπνευση» του διαφημιστή να διαστρέφει και να καταστρέφει, εν τέλει, την ελληνική γλώσσα; Η τέχνη ενδεχομένως επιτρέπεται να σολοικίζει, το εμπόριο –γιατί εμπόριο είναι η διαφήμιση- όχι. Εύχομαι στο ηλεκτρονικό περιοδικό μας να αναπτυχθεί ουσιαστικός διάλογος για το εν λόγω ...

Σολωμός βιαζόμενος

Οταν το απόγευμα της 9ης Απριλίου μια τηλεοπτική δημοσιογράφος μού ζήτησε να πάρω θέση πάνω σ’ ένα ζήτημα που γεννήθηκε από τη «φιλολογική» διαμάχη μεταξύ δύο πολιτικών αρχηγών, σχετικά με τη σημασία της «βίας» στην 1η στροφή του «Υμνου εις την Ελευθερία» του Σολωμού, δεν φανταζόμουν τις διαστάσεις που θα έπαιρνε η υπόθεση («Ελευθεροτυπία», 10.4.2009, σ. 8): «Πολιτικοί, φιλόλογοι, δημοσιογράφοι και μπλόγκερ τσακώνονται από προχθές το βράδυ για ένα εντελώς απρόβλεπτο θέμα: τι εννοούσε ο ...

ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΙΑΛΕΚΤΟΣ: Μεταξύ Ομήρου και Τουρκίας , του Ευθ. Φοίβου Παναγιωτίδη

Δε χρειάζεται να μείνει κανείς στην Κύπρο για πολύν καιρό για να αντιληφθεί πόσο σημαντικά είναι για τον μέσο Ελληνοκύπριο τα ζητήματα γλώσσας. Κάποια από τα ζητήματα αυτά ανακύπτουν ακριβώς λόγω του μεγάλου γλωσσικού πλούτου και της γλωσσικής ποικιλίας με τα οποία είναι προικισμένη η Μεγαλόνησος, άλλα αποτελούν ζητήματα πανελλήνιας μέριμνας (και ενίοτε εμμονής), άλλα πάλι έχουν έναν πιο ευρύ, ίσως πανανθρώπινο, χαρακτήρα. Αφουγκραζόμενος κανείς τις συζητήσεις για τη γλώσσα στην ...

Τρεις «σύγχρονες» αρχαίες φράσεις

Πολλές παροιμιακές και ιδιωματικές φράσεις που χρησιμοποιούμε στον σημερινό προφορικό και γραπτό μας λόγο προέρχονται από τα αρχαία ή έστω τα παλαιότερα ελληνικά. Θα αναφέρουμε εδώ τρεις φράσεις που μοιάζουν εξαιρετικά σύγχρονες, κι όμως έχουν την απαρχή τους ή το αντίστοιχό τους στην αρχαία γραμματεία. Για κάποιον που έχει στάση υπερβολικά ευθυτενή, συχνά μάλιστα και ύφος επηρμένο, λέμε ότι στέκεται «σαν να έχει καταπιεί στέκα». Η έκφραση είναι σύγχρονη, αλλά ακριβώς αντίστοιχη ...

Από το Βατοπέδι στην Τοπλού, τόπια, παιδιά και μπίζνες

Ο λόγος, φυσικά, για τη μονή Βατοπεδίου, ο διευθύνων σύμβουλος της οποίας, ο ηγούμενος Εφραίμ, έχει απαιτήσει, και δυστυχώς έχει σχεδόν επιβάλει, ν’ αλλάξει η ορθογραφία της και να γράφεται Βατοπαιδίου. Επικαλείται γι’ αυτό μια παράδοση: ότι, λέει, η μονή είχε πρωτοχτιστεί από τον Μεγάλο Κωνσταντίνο, την γκρέμισε δήθεν ο Ιουλιανός και στη συνέχεια την ξανάχτισε ο Θεοδόσιος, όταν ένα παιδί του ναυάγησε στην περιοχή και κρύφτηκε, λέει, στα βάτα για να γλιτώσει από τους πειρατές, άρα ...

Επόμενη σελίδα: »