ΣΧΟΛΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΤΟΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΤΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ


Κονφερασιέ σε κακή παράσταση

Δημοσιεύθηκε στις 10/02/2012
Συντάκτης: . Θεματική κατηγορία: ¨Πάρεξ Γλώσσα¨. Σχόλια: 0

Η ατάκα του Αλέξη Τσίπρα, που χαρακτήρισε «κονφερανσιέ» της τρόικας τον Γ. Καρατζαφέρη μου φαίνεται πετυχημένη, και βλέπω να την έχουν ήδη υιοθετήσει αρκετοί• θα πρόβλεπα μάλιστα ότι ο αρχηγός του ΛΑΟΣ θα αποκτήσει ένα ακόμα παρατσούκλι. Όμως εδώ λεξιλογούμε, ως γνωστόν, οπότε θα μιλήσουμε, στην αρχή τουλάχιστον, για τη λέξη αυτή, τον κονφερανσιέ ή κονφερασιέ (όπως προφέρουμε οι περισσότεροι). Σύμφωνα με τα λεξικά, ο κονφερανσιέ είναι «ο παρουσιαστής ψυχαγωγικού επιθεωρησιακού ...


Για μια νέα οικονομία της δημόσιας εκπαίδευσης

Δημοσιεύθηκε στις 21/09/2011
Συντάκτης: . Θεματική κατηγορία: ¨Πάρεξ Γλώσσα¨. Σχόλια: 3

Θεωρούμε ότι η μεταρρύθμιση «Νέο Σχολείο – Πρώτα ο Μαθητής» που προτείνεται από το ΥΠΔΒΜΘ αποτελεί ακόμα μία μετριοπαθή πρόταση που δε μας αφήνει πολλά περιθώρια αισιοδοξίας ότι θα αντιμετωπιστεί το πρόβλημα στη ρίζα του. Αν και δε λείπουν κάποιες σωστές κατευθύνσεις, όπως η αυτοαξιολόγηση (άτολμη όμως και πολύ γραφειοκρατική), το πιστοποιητικό παιδαγωγικής κατάρτισης, ο θεσμός του «δόκιμου εκπαιδευτικού», η συμπύκνωση των επιπέδων ιεραρχίας και οι αυξημένες αρμοδιότητες των ...


Ομιλείτε ελληνικά;

Δημοσιεύθηκε στις 16/03/2011
Συντάκτης: . Θεματική κατηγορία: ¨Πάρεξ Γλώσσα¨. Σχόλια: 10

ΑΥΤΗ ΤΗΝ ξένη γλώσσα που ακούω κάθε φορά που πατάω το κουμπάκι της τηλεόρασης, μπορεί να μου την μεταφράσει κάποιος καλός άνθρωπος; Μπορεί κάποιος να μου αποκρυπτογραφήσει αυτόν τον μυστηριώδη κώδικα Ντα Βίντσι, μπας και συνεννοηθούμε στοιχειωδώς; Δεν ζητάω διερμηνέα από αγγλικά σε ελληνικά. Από γαλλικά, ιταλικά, γερμανικά σε ελληνικά. Ζητάω διερμηνέα από ελληνικά σε ελληνικά. Να καταλάβω πέντε βασικά πραγματάκια. Να μην τρώω τις ελληνικούρες σαν χαστούκια απανωτά. Να μη μου περνάει ...


Τζαμπατζήδες και τζάμπα μάγκες

Δημοσιεύθηκε στις 14/02/2011
Συντάκτης: . Θεματική κατηγορία: ¨Πάρεξ Γλώσσα¨. Σχόλια: 1

Επειδή πήγα γυμνάσιο στον Πειραιά, μακριά από το σπίτι μου, κάθε μέρα έπαιρνα λεωφορείο· δεν θυμάμαι αν η τιμή του εισιτηρίου έμεινε σταθερή και τα έξι χρόνια (αμφιβάλλω), πάντως αυτό που έχει χαραχτεί στη μνήμη μου είναι πως το ολόκληρο εισιτήριο έκανε δυόμιση δραχμές και το «μισό», το μαθητικό που πληρώναμε εμείς, κατά παράβαση των κανόνων της αριθμητικής έκανε μιάμιση -οι δεκάρες, βλέπετε, είχαν αρχίσει να παίρνουν την άγουσα προς το χρονοντούλαπο της ιστορίας. Είχα έναν γνωστό, ένα ...


Της ζέστης; ή Το μουνί ραβανί, η πολλή τεστοστερόνη και άλλα θερινά αναγνώσματα

Δημοσιεύθηκε στις 31/07/2010
Συντάκτης: . Θεματική κατηγορία: ¨Πάρεξ Γλώσσα¨, Θέατρο, Media. Σχόλια: 1

Να ’ναι η ηλικία; Με πειράζει πλέον παραπάνω η ζέστη; Τα διάβασα όντως όλα αυτά; Και είναι όντως έτσι που τα διάβασα; Δεν μπορεί! Αν και μερικά τα ’χω καιρό τώρα, τα διαβάζω, τα ξαναδιαβάζω, δεν αλλάζουν! Είμαι, γιατρέ μου, σοβαρά; 1. Διάβασα λοιπόν πως «Η αγορά είναι κοινή κι έχει μουνί σαν ραβανί κι όποιος πειράξει του λαού το ραβανί τον περιμένουν μαύρα χρόνια στη στενή». Έτσι έγραφαν τα δευτεριάτικα Νέα πως έλεγαν οι πρόσφατοι Αχαρνείς, έλεγε δηλαδή ο μεταφραστής τους, ο Κ. ...


Τα πακέτα της Ελληνικής Γλώσσας

Δημοσιεύθηκε στις 7/07/2010
Συντάκτης: . Θεματική κατηγορία: ¨Πάρεξ Γλώσσα¨. Σχόλια: 0

Για να καταλάβουμε τι ακριβώς συμβαίνει, θα πρέπει να γνωρίζουμε ορισμένα πράγματα περί της ειδικής σχέσεως μεταξύ ελληνισμού και ελληνικής γλώσσας. ΕΛΛΗΝΑΣ κατ’ αρχήν δεν μπορεί να γίνει ένας άνθρωπος για δύο λόγους. Είτε λόγω αδυναμίας είτε λόγω επιλογής. Ο άνθρωπος έχει αδυναμία να γίνει ΕΛΛΗΝΑΣ όταν δεν γνωρίζει Ελληνικά. Όταν δεν μπορεί να μπει στο “κανάλι” μεταφοράς της ελληνικής γνώσης και σκέψης. Αυτή η άμεση σύνδεση γλώσσας και γνώσης είναι καθοριστική για τον ελληνισμό. ...


Λειτουργία με όλες τις αισθήσεις

Δημοσιεύθηκε στις 1/05/2010
Συντάκτης: . Θεματική κατηγορία: ¨Πάρεξ Γλώσσα¨. Σχόλια: 0

Η μετάφραση των λειτουργικών ευχών, δηλαδή των ευχών της θείας Λειτουργίας και των άλλων Μυστηρίων, απασχόλησε τελευταία τον εκκλησιαστικό και θεολογικό χώρο και όπως ήταν επόμενο ασχολήθηκε η Διαρκής Ιερά Σύνοδος, η οποία, ύστερα από μελέτη διαφόρων κειμένων, έλαβε ομοφώνως μια συγκεκριμένη απόφαση, που διακρίνεται για τη σοβαρότητα, την υπευθυνότητα και τη σύνεση, η οποία έχει δημοσιευθή. Το θέμα αυτό είναι σοβαρό και χρειάζεται μελέτη από πολλές πλευρές. Εχουν διατυπωθή πολλά ...


Η εξουσία της γλώσσας

Δημοσιεύθηκε στις 30/04/2010
Συντάκτης: . Θεματική κατηγορία: ¨Πάρεξ Γλώσσα¨. Σχόλια: 2

Μετά τη χριστοδουλική λαίλαπα και την εκλογή του σηµερινού Αρχιεπισκόπου, είχα πει να ησυχάσω και να µην ξαναασχοληθώ µε τα της Εκκλησίας, καθώς µάλιστα ο νέος Αρχιεπίσκοπος έδειχνε να ακολουθεί διαφορετική πολιτική. Εντούτοις, είναι η δεύτερη φορά σ’ αυτό το χρονικό διάστηµα που πράξεις των ιεραρχών ή και των ιερωµένων βρίσκονται πολύ µακριά από το «νέο» πνεύµα που επιµένω να πιστεύω ότι σιγά σιγά άρχισε να διέπει τα εκκλησιαστικά πράγµατα. Φαίνεται όµως ότι σε κάτι έχω πέσει πολύ ...


Φράσεις της Μεγάλης Εβδομάδας, στην καθημερινότητά μας!

Δημοσιεύθηκε στις 2/04/2010
Συντάκτης: . Θεματική κατηγορία: ¨Πάρεξ Γλώσσα¨. Σχόλια: 0

Πολλές από τις φράσεις που χρησιμοποιούμε στην καθημερινή μας ζωή προέρχονται από τα Ευαγγέλια και τους ύμνους της Μεγάλης Εβδομάδας. Τα πρωτεία ανήκουν στη Μεγάλη Πέμπτη αλλά και οι υπόλοιπες ημέρες έχουν «δανείσει» την γλώσσα μας με αρκετές εκφράσεις. «Ιδού ο Νυμφίος έρχεται». Το χρησιμοποιούμε για να αναγγείλουμε την άφιξη κάποιου, συχνά και με ειρωνική διάθεση. «Τα του Καίσαρος τω Καίσαρι». Προέρχεται από τη φράση «Απόδοτε ουν τα Καίσαρος Καίσαρι και τα του Θεού τω Θεώ». Τη φράση ...


Βωμολοχία, βωμολόχος:Πώς προήλθαν οι λέξεις

Δημοσιεύθηκε στις 13/02/2010
Συντάκτης: . Θεματική κατηγορία: ¨Πάρεξ Γλώσσα¨. Σχόλια: 1

Βωμολοχία=βρισιά, χυδαιότητα, απρεπής λέξη, αισχρολογία. Η λέξη είναι σύνθετη και παράγεται από τις: βωμός+λόχος. Λόχος στα αρχαία ελληνικά σημαίνει τον τόπο ενέδρας, το καρτέρι, το παραμόνεμα και παραφύλαγμα. Λοχεύω, σημαίνει παραφυλάω σε ενέδρα. Η λέξη συνδέεται άμεσα, με τα ιερά θυσιαστικά σφάγια και τις επί του βωμού θυσίες κατά την αρχαιότητα. Πάντοτε τριγύρω από το βωμό κάθονταν επαίτες, ζητιάνοι, οι οποίοι περίμεναν τη στιγμή που θα ψηνόταν το κρέας για να αρπάξουν κάτι από τα ιερά ...


Γλωσσικά κοσκυλμάτια: Θεωρήσεις του κυπριακού ιδιώματος

Δημοσιεύθηκε στις 1/02/2010
Συντάκτης: . Θεματική κατηγορία: ¨Πάρεξ Γλώσσα¨. Σχόλια: 1

Η Ελληνική γλώσσα της Κύπρου αποτελεί μέρος της ενιαίας Ελληνικής γλώσσας. Το κυπριακό ιδίωμα έχει τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά, που το περιγράφουν. Όλα όμως τα χαρακτηριστικά του μαρτυρούνται και σε άλλα νέα ελληνικά ιδιώματα. Τέτοια χαρακτηριστικά είναι ο λεγόμενος τσιτακισμός, η αποβολή ηχηρών τριβόμενων συμφώνων, η τροπή ηχηρών και άηχων τριβόμενων συμφώνων, το τελικό ν, οι συνιζήσεις, η στιγμιαιοποίηση συνεχών συμφώνων σε συμφωνικά συμπλέγματα, η αποβολή ή τροπή του σιγματικού ...


Ανοιξε πέτρα για να μπω , ήλιος να μη με βλέπη…

Δημοσιεύθηκε στις 12/12/2009
Συντάκτης: . Θεματική κατηγορία: ¨Πάρεξ Γλώσσα¨. Σχόλια: 1

Ο προεδρεύων της Βουλής κ. Νιώτης, την Τετάρτη 02.12.09, αναφερόμενος στις γυναικείες παρουσίες στον εξώστη είπε: «… συνοδευόμενες, απ’ ό,τι βλέπω, και με ΕΥΑΡΙΘΜΟ αριθμό ανδρών». Βέβαια θα ήθελα να μας εξηγήση ο κ. Νιώτης τι εννοούσε ―πέραν της πατάτας που εκστόμισε― με το «ευάριθμος». Διότι από την έκφραση του προσώπου του και το ύφος του λόγου για πολλούς μου φάνηκε να μιλούσε. ΝΕΤ, την ίδια ημέρα, 13:40, σε μαγνητοσκοπημένη εκπομπή για το «Επταπύργιο»: «Το 14… οι Τούρκοι αποφασίζουν την ...


Αναλέκτων αναλγήτως αποφανθέντων, σειρά Ε’

Δημοσιεύθηκε στις 13/11/2009
Συντάκτης: . Θεματική κατηγορία: ¨Πάρεξ Γλώσσα¨. Σχόλια: 0

Κατά την διάρκεια ενος ζάππινγκ, περνώντας από το κανάλι ΣΤΑΡ, έπεσα πάνω σε μια συνέντευξη του Κώστα Χαρδαβέλλα προς κάποια δημοσιογράφο, την οποία μόνον άκουγα και η οποία εκείνη την στιγμή υπέβαλλε την εξής ερώτηση στον γνωστό ρεπόρτερ. - Υπάρχουν πράγματα για τα οποία έχεις μετανοιώνει στην ζωή σου; Ο ρεπόρτερ σκέφτηκε για λίγο και γεμάτος σιγουριά απάντησε: - Όχι, δεν υπάρχουν πράγματα για τα οποία να έχω μετανοιώνει στην ζωή μου. Υπάρχουν όμως πράγματα για τα οποία έχω μετανοιώνει ...


Κατά τα άλλα βαρβαρόγλωσσοι

Δημοσιεύθηκε στις 4/11/2009
Συντάκτης: . Θεματική κατηγορία: ¨Πάρεξ Γλώσσα¨. Σχόλια: 0

Δεν μας φτάνουν τα ζόρια με την κατάσταση στο λιμάνι • έχουμε και τον εμφύλιο μεταξύ υποστηρικτών «της προβλήτας» και «του προβλήτα». • «Σωστά είναι και τα δύο!» αποφαίνονται από ραδιοκάναλα κάτι γλωσσικοί Μπάνγκι Μουν. • Σωστό, μάστορα, είναι ό, τι φθέγγεται ο λαός που μιλάει αυτή τη γλώσσα σή-με-ρα. • Και σήμερα, εδώ και αιώνες δηλαδή, όλοι λέμε η προβλήτα. • Μόνο κάτι ημιμαθείς • ή και αμαθέστατοι, επαναλαμβάνω, • που θέλουν -κατά το συρμό- να σπουδαιοφέρνουν λαλούντες αρχαιοπρεπώς • ...


Ξεπατικώματα αγγλικών εκφράσεων

Δημοσιεύθηκε στις 2/11/2009
Συντάκτης: . Θεματική κατηγορία: ¨Πάρεξ Γλώσσα¨. Σχόλια: 2

Το απαράδεκτο φαινόμενο της άκριτης εισαγωγής ξενόγλωσσων εκφράσεων, κυρίως αγγλικών και δή μέσω της επι λέξει μετάφρασής των, στην ελληνική καθομιλουμένη γλώσσα πρέπει να σταματήσει. Επουδενί δεν πλουτίζει τις εκφραστικές μας δυνατότητες, απλώς μας «ομογενοποιεί» εκφραστικά με τους χρήστες της γλώσσας-πηγής και μας αποστερεί του δικαιώματος της διαφορετικότητας, ενώ ουσιαστικά βάλλει κατα της ελληνικής γλώσσας αφού καταργεί βαθμιαία τις ελληνικές ιδιωματικές εκφράσεις και στην ...


Γλώσσα ή κάτι άλλο;

Δημοσιεύθηκε στις 31/10/2009
Συντάκτης: . Θεματική κατηγορία: ¨Πάρεξ Γλώσσα¨. Σχόλια: 2

Οταν αποδέχτηκα την πρόσκληση να συνεισφέρω στη στήλη «Εξ αφορμής», είχα κατά νου να γράφω κι εδώ, όπως κι αλλού, για εκείνα ακριβώς τα γλωσσικά θέματα που συνήθως δεν τραβούν την προσοχή του κοινού. Ηθελα να γράψω για τις συναρπαστικές ανακαλύψεις της Γλωσσολογίας τα τελευταία σαράντα χρόνια. Είχα σκοπό να συμβάλω (έστω και λίγο) στην εκλαΐκευση των γλωσσικών επιστημών και να μιλήσω για όσα έχουν αποκαλύψει για τη φύση και τη λειτουργία της γλώσσας. Δυστυχώς όμως οι αφορμές για τέτοιου ...


Φράσεις που… σκοτώνουν!

Δημοσιεύθηκε στις 23/10/2009
Συντάκτης: . Θεματική κατηγορία: ¨Πάρεξ Γλώσσα¨. Σχόλια: 0

ΜΕ ΑΦΟΡΜΗ τη σύνταξη, από ομάδα ερευνητών του Τμήματος Γλωσσολογίας του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης, στην Αγγλία, ενός εκτενούς, όπως τελικά προέκυψε, καταλόγου με «τις φράσεις που μας εκνευρίζουν», είπαμε και εμείς, χωρίς, εννοείται «επιστημονικό υπόβαθρο», να δοκιμάσουμε κάτι παρεμφερές, απευθυνόμενοι στους αναγνώστες μας οι οποίοι, πράγματι, μας έδωσαν πλούσιο υλικό. Ενα μεγάλο μέρος από αυτό, θα παρουσιάσουμε σήμερα και, εάν χρειαστεί, θα συνεχίσουμε άλλη μέρα. ΜΙΛΑΜΕ, λοιπόν, για ...


Καυτή βλαχάρα!

Δημοσιεύθηκε στις 2/10/2009
Συντάκτης: . Θεματική κατηγορία: ¨Πάρεξ Γλώσσα¨. Σχόλια: 15

Έλεος! Έλεος! Αν ξανακούσω σε αυτή τη γαμωπροεκλογική περίοδο («περίοδο» όπως «σερβιέτα») άλλον έναν να λέει «καυτή πατάτα αυτό το θέμα!!!» «αμ αυτό! εκεί να δεις καυτή πατάτα!» και «γιατί το τρίτο; κι αυτό καυτή πατάτα»… θα αυτοπυρποληθώ (σαν καυτή πατάτα, καλή ώρα) στην πλατεία Μαγιακόφσκι στην Μόσχα! (δεν ακούγεται πολύ δραματικό αυτό σαν εικόνα;) Δηλαδή αμάν πια η κάθε βλαχάρα μου έμαθε κ την καυτή πατάτα!!! Γελοίες μάθετέ το δεν μεταφέρονται όλες οι αγγλικές παροιμιώδεις εκφράσεις στα ...


Το διακύβευμα & oι Δυνάμεις ευθύνης, προοπτικής, ανόδου…

Δημοσιεύθηκε στις 2/10/2009
Συντάκτης: . Θεματική κατηγορία: ¨Πάρεξ Γλώσσα¨. Σχόλια: 1

Μα ποιός ξέθαψε αυτή τη λέξη, το «διακύβευμα»  χωρίς να κάνει και φροντιστήριο στα παπαγαλάκια (δημοσιογράφους) και στους υποψήφιους, για τη σημασία της; Την πιπιλάνε σαν καραμέλλα στα ραδιόφωνα και στην TV, χωρίς να ξέρουν τι σημαίνει, ο καθένας αποδίδοντάς της διαφορετικό νόημα. Οι περισσότεροι την χρησιμοποιούν με την έννοια του στόχου, της επιδίωξης. Κανείς δεν ξέρει ότι σημαίνει “αυτό που διακυβεύεται, αυτό που διακινδυνεύεις, που ρισκάρεις”! Αυτό που με ανησυχεί είναι η προϊούσα ...


Τα ελληνικά του Γιώργου Παπανδρέου

Δημοσιεύθηκε στις 1/10/2009
Συντάκτης: . Θεματική κατηγορία: ¨Πάρεξ Γλώσσα¨. Σχόλια: 6

Δεν μπορώ να καταλάβω γιατί κάποιοι εξακολουθούν να ασχολούνται με τα ελληνικά του Γιώργου Παπανδρέου. Μπέρδεψε, είπαν, το «πηλήκιο» με το «πηλίκον» και γι’ αυτό του έβαλαν μηδέν. Και με την ευκαιρία, τον αποκάλεσαν και «ανελλήνιστο», γιατί κατά τη γνώμη τους ως υποψήφιος πρωθυπουργός της χώρας υποχρεούται να γνωρίζει άριστα τη μητρική του γλώσσα. Που, παρεμπιπτόντως, δεν είναι άλλη από την αγγλική! ΣΤΟΥΜΠΩΜΕΝΟΥΣ εγκεφάλους έχουν οι επικριτές του προέδρου του ΠΑΣΟΚ. Σκέφτονται με τα ...


Αγροτικό «ΜεταφέρΑΤΕ»

Δημοσιεύθηκε στις 16/06/2009
Συντάκτης: . Θεματική κατηγορία: ¨Πάρεξ Γλώσσα¨. Σχόλια: 2

Τηλεοπτικό διαφημιστικό μήνυμα της Αγροτικής Τράπεζας μάς προστάζει: «μεταφέρΑΤΕ». Μεταφέρετε, δηλαδή, τις υποχρεώσεις σας από άλλα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα στην Αγροτική Τράπεζα. Αφελής ερώτηση: Επιτρέπεται η «έμπνευση» του διαφημιστή να διαστρέφει και να καταστρέφει, εν τέλει, την ελληνική γλώσσα; Η τέχνη ενδεχομένως επιτρέπεται να σολοικίζει, το εμπόριο –γιατί εμπόριο είναι η διαφήμιση- όχι. Εύχομαι στο ηλεκτρονικό περιοδικό μας να αναπτυχθεί ουσιαστικός διάλογος για το εν λόγω ...


Σολωμός βιαζόμενος

Δημοσιεύθηκε στις 29/05/2009
Συντάκτης: . Θεματική κατηγορία: ¨Πάρεξ Γλώσσα¨. Σχόλια: 1

Οταν το απόγευμα της 9ης Απριλίου μια τηλεοπτική δημοσιογράφος μού ζήτησε να πάρω θέση πάνω σ’ ένα ζήτημα που γεννήθηκε από τη «φιλολογική» διαμάχη μεταξύ δύο πολιτικών αρχηγών, σχετικά με τη σημασία της «βίας» στην 1η στροφή του «Υμνου εις την Ελευθερία» του Σολωμού, δεν φανταζόμουν τις διαστάσεις που θα έπαιρνε η υπόθεση («Ελευθεροτυπία», 10.4.2009, σ. 8): «Πολιτικοί, φιλόλογοι, δημοσιογράφοι και μπλόγκερ τσακώνονται από προχθές το βράδυ για ένα εντελώς απρόβλεπτο θέμα: τι εννοούσε ο ...


ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΙΑΛΕΚΤΟΣ: Μεταξύ Ομήρου και Τουρκίας , του Ευθ. Φοίβου Παναγιωτίδη

Δημοσιεύθηκε στις 17/03/2009
Συντάκτης: . Θεματική κατηγορία: ¨Πάρεξ Γλώσσα¨. Σχόλια: 0

Δε χρειάζεται να μείνει κανείς στην Κύπρο για πολύν καιρό για να αντιληφθεί πόσο σημαντικά είναι για τον μέσο Ελληνοκύπριο τα ζητήματα γλώσσας. Κάποια από τα ζητήματα αυτά ανακύπτουν ακριβώς λόγω του μεγάλου γλωσσικού πλούτου και της γλωσσικής ποικιλίας με τα οποία είναι προικισμένη η Μεγαλόνησος, άλλα αποτελούν ζητήματα πανελλήνιας μέριμνας (και ενίοτε εμμονής), άλλα πάλι έχουν έναν πιο ευρύ, ίσως πανανθρώπινο, χαρακτήρα. Αφουγκραζόμενος κανείς τις συζητήσεις για τη γλώσσα στην ...


Τρεις «σύγχρονες» αρχαίες φράσεις

Δημοσιεύθηκε στις 11/02/2009
Συντάκτης: . Θεματική κατηγορία: ¨Πάρεξ Γλώσσα¨. Σχόλια: 0

Πολλές παροιμιακές και ιδιωματικές φράσεις που χρησιμοποιούμε στον σημερινό προφορικό και γραπτό μας λόγο προέρχονται από τα αρχαία ή έστω τα παλαιότερα ελληνικά. Θα αναφέρουμε εδώ τρεις φράσεις που μοιάζουν εξαιρετικά σύγχρονες, κι όμως έχουν την απαρχή τους ή το αντίστοιχό τους στην αρχαία γραμματεία. Για κάποιον που έχει στάση υπερβολικά ευθυτενή, συχνά μάλιστα και ύφος επηρμένο, λέμε ότι στέκεται «σαν να έχει καταπιεί στέκα». Η έκφραση είναι σύγχρονη, αλλά ακριβώς αντίστοιχη ...


Από το Βατοπέδι στην Τοπλού, τόπια, παιδιά και μπίζνες

Δημοσιεύθηκε στις 31/01/2009
Συντάκτης: . Θεματική κατηγορία: ¨Πάρεξ Γλώσσα¨. Σχόλια: 0

Ο λόγος, φυσικά, για τη μονή Βατοπεδίου, ο διευθύνων σύμβουλος της οποίας, ο ηγούμενος Εφραίμ, έχει απαιτήσει, και δυστυχώς έχει σχεδόν επιβάλει, ν’ αλλάξει η ορθογραφία της και να γράφεται Βατοπαιδίου. Επικαλείται γι’ αυτό μια παράδοση: ότι, λέει, η μονή είχε πρωτοχτιστεί από τον Μεγάλο Κωνσταντίνο, την γκρέμισε δήθεν ο Ιουλιανός και στη συνέχεια την ξανάχτισε ο Θεοδόσιος, όταν ένα παιδί του ναυάγησε στην περιοχή και κρύφτηκε, λέει, στα βάτα για να γλιτώσει από τους πειρατές, άρα ...


Του προβλήματος λαμβάνοντος διαστάσεις

Δημοσιεύθηκε στις 14/01/2009
Συντάκτης: . Θεματική κατηγορία: ¨Πάρεξ Γλώσσα¨. Σχόλια: 0

Και πάλι ο λόγος για τη γενική. Ολο λέω πως έχω ξεκαθαρίσει τους λογαριασμούς μαζί της σε παλαιότερα κείμενα, κι όλο μπροστά μου τη βρίσκω. Με άλλα λόγια, και να θες ν’ αγιάσεις, δεν σ’ αφήνουν. «Νεογενικισμός» και «νεολογιοτατισμός», λοιπόν. Καλπάζων και ασύστολος. Από παλαιότερους, αλλά (δυστυχώς) και από νεότερους. Από γνωστούς θιασώτες του γλωσσικού αρχοντοχωριατισμού, αλλά και από εκεί που δεν θα το περίμενες. Συχνό φαινόμενο τα κείμενα που θυμίζουν λόγο γυμνασιάρχη σε σχολική ...


Πιπέρι και στα λάχανα;

Δημοσιεύθηκε στις 7/01/2009
Συντάκτης: . Θεματική κατηγορία: ¨Πάρεξ Γλώσσα¨. Σχόλια: 0

Κατηραμένη νήσος, νήσος των Αζορών που καταστρέφεις νέους και θάπτεις των κορών Μποστ, περί το 1962, προφητικός Τα τελευταία χρόνια στη χώρα μας παρατηρείται, για κοινωνικούς λόγους που χρειάζονται παραπέρα μελέτη, στροφή προς μια νεοκαθαρευουσιάνικη επίχριση του γραπτού, ίσως και του προφορικού μας λόγου. Λέω «επίχριση» γιατί στην πραγματικότητα δεν γράφουμε σε καθαρεύουσα, απλώς προσθέτουμε ξεκομμένα στοιχεία της καθαρεύουσας στο λόγο μας, χωρίς μεγάλη προσοχή στους κανόνες και τη ...


Αβλεπεί και αβλεπτί – δυο λεξικογραφικές εφευρέσεις;

Δημοσιεύθηκε στις 26/12/2008
Συντάκτης: . Θεματική κατηγορία: ¨Πάρεξ Γλώσσα¨. Σχόλια: 1

Αυτές τις δυο λέξεις τις είχα προσέξει όταν πρωτοεκδόθηκε το Ορθογραφικό λεξικό Μπαμπινιώτη –δεν ξέρω αν σας το έχω ξαναπεί, αλλά εγώ τα λεξικά τα διαβάζω από την αρχή, σαν μυθιστορήματα κι αυτές οι λέξεις έτσι κι αλλιώς βρίσκονται στην αρχή-αρχή του λεξικού. Στη δεύτερη λοιπόν σελίδα υπάρχει ένα αρκετά μεγάλο πλαίσιο αφιερωμένο σ’ αυτές τις δυο λέξεις, το οποίο μας πληροφορεί ότι πρόκειται για λόγια επιρρήματα που δεν απαντούν στην αρχαία ή τη μεταγενέστερη ελληνική και ότι το μεν ...


ΛΑΟΓΡΑΦΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΒΛΑΧΩΝ ΒΕΡΟΙΑΣ: Η Βλάχικη Γλώσσα

Δημοσιεύθηκε στις 6/12/2008
Συντάκτης: . Θεματική κατηγορία: ¨Πάρεξ Γλώσσα¨. Σχόλια: 0

Η βλάχικη γλώσσα είναι μια αυτόνομη νεολατινική γλώσσα, ήδη διαμορφωμένη τον 6ο αιώνα μ.Χ. Ως πρώτη γραπτή μαρτυρία της βλάχικης θεωρείται η φράση «τόρνα, τόρνα, φράτερ», που τη διασώζει ο βυζαντινός χρονογράφος Θεοφύλακτος Σιμοκάτης (7ος αιώνας μ.Χ.). Για τη γένεση της Βλάχικης γλώσσας η επιστημονική έρευνα έχει δώσει σήμερα απάντηση. Επίσημη γλώσσα του ανατολικού Ρωμαϊκού κράτους – Βυζάντιο ονομάστηκε αιώνες αργότερα – ως τα χρόνια του Ηράκλειου (αρχές 7ου αιώνα μ.Χ.) ήταν η Λατινική. ...


Μαργαριτάρια μαθητών Λυκείου 1

Δημοσιεύθηκε στις 4/12/2008
Συντάκτης: . Θεματική κατηγορία: ¨Πάρεξ Γλώσσα¨. Σχόλια: 0

• Στη Θεσσαλονίκη υπάρχει ένα πράγμα που λέγεται Ελεύθερη ζώνη. Εκεί υπάρχουν διάφορες φυλές ανθρώπων που έχουν διάφορα πράγματα. Υπάρχει και ο άσπρος Πύργος που έχει πολλά πατώματα. • Οι λίμνες της Ρωσίας είναι η λίμνη της Βεγγάλης που είναι τόσο μεγάλη και την λένε θάλασσα της Βεγγάλης. Άλλες λίμνες είναι η Καραβαϊκή. • Η Βουλγαρία βρίσκεται στο δυτικοανατολικό μέρος της Ευρώπης. • Ο Αμαζόνιος είναι μεγάλος ποταμός και ωφελεί πολύ την Ελλάδα, ο μισός χύνεται στο Αιγαίο και ο άλλος ...


ΜΥΡΩΜΕΝΟΙ ΣΤΙΧΟΙ υπό ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΣΟΥΡΗ (και πάντα επίκαιροι)

Δημοσιεύθηκε στις 11/11/2008
Συντάκτης: . Θεματική κατηγορία: ¨Πάρεξ Γλώσσα¨. Σχόλια: 5

ΜΥΡΩΜΕΝΟΙ ΣΤΙΧΟΙ Τίποτε δεν απόμεινε στον κόσμο πια για μένα, όλα βρωμούν τριγύρω μου και φαίνονται χεσμένα. Όλα σκατά γενήκανε και ο δικός μου κώλος σκατά εγίνηκε κι αυτός, σκατά ο κόσμος όλος. Μόνο σκατά φυτρώνουνε στον τόπο αυτό τον άγονο κι όλοι χεσμένοι είμαστε, σκατάδες στο τετράγωνο. Μας έρχεται κάθε σκατάς, θαρρούμε πως σωθήκαμε, μα μόλις φύγει βλέπομε πως αποσκατωθήκαμε. Σκατά βρωμάει τούτος δω, σκατά βρωμά κι εκείνος, σκατά βρωμάει το σκατό, σκατά βρωμά κι ο κρίνος. Σκατά κι εγώ, ...


ΣΟΛΟΙΚΙΣΜΟΙ

Δημοσιεύθηκε στις 3/07/2008
Συντάκτης: . Θεματική κατηγορία: ¨Πάρεξ Γλώσσα¨. Σχόλια: 20

@ Η λέξη «λάθος» είναι ουσιαστικό κι όχι επίθετο. Λοιπόν …είναι λάθος το να λέμε «έχεις λάθος γνώμη», αλλά «λανθασμένη γνώμη», «πήρα λάθος απόφαση», αλλά «λανθασμένη απόφαση». @ Η συνάδελφος του συνάδελφου είναι κι αυτή συνάδελφος κι όχι συναδέλφισσα. @ Λέμε «ανεξαρτήτως φύλου», κι όχι ανεξαρτήτου φύλου» ή «ανεξαρτήτως εθνικότητας» κι όχι «ανεξαρτήτου εθνικότητας». @ «Ποιούμαι την νήσσαν» είναι το σωστό κι όχι «ποιώ την νήσσαν», όπως θα λέγαμε «προσποιούμαι την νήσσαν». Εκτός κι αν ...