Ασφάλεια και ελευθερία
Δημοσιεύθηκε στις 25/03/2009
Συντάκτης: ΑΝΔΡΕΑΣ ΡΟΥΜΕΛΙΩΤΗΣ
Θεματική κατηγορία: Πολιτισμός Πολιτικής
Ελεύθερος είσαι μόνο όταν δεν νιώθεις ανασφαλής. Οταν δεν έχεις τίποτα να φοβηθείς·
ούτε τον θάνατο! Ενας φίλος μού ‘πε προχθές: «Εγώ δεν έχω την πολυτέλεια να πεθάνω.
Ούτε ν’ αρρωστήσω, δεν μου επιτρέπεται!…».
Εχει δύο παιδιά, πληρώνει φροντιστήρια, αγόρασε σπίτι με δάνειο και πήρε καινούργιο αυτοκίνητο. Αν φτου-φτου-φτου, μπορεί να πάει στον παράδεισο, αλλά πίσω του θ’ αφήσει κόλαση. Αν αρρωστήσει, θα του πάρει η τράπεζα το σπίτι και θα μείνουν τα παιδιά του στον δρόμο.
ΟΙ περισσότεροι που συναναστρέφομαι, στον ένα ή στον άλλο βαθμό, νιώθουν όπως ο φίλος μου -ότι δεν έχουν ούτε την ύστατη πολυτέλεια: να πεθάνουν! Ησυχοι. Να πουν όπως ο άλλος: «Δεν ελπίζω τίποτα, δεν φοβάμαι τίποτα – είμαι ελεύθερος»!
Ο μεγαλύτερος εχθρός της ελευθερίας είναι εκείνος εκεί ο τυπάκος που κουνάει απειλητικά το δρεπανάκι του. Αν είσαι σόλο και δεν κουβαλάς άλλους στις πλάτες σου, τι έχεις να χάσεις; Οι πλούσιοι κι όσοι αποκτούν εξουσία φοβούνται περισσότερο τον θάνατο γιατί δεν βρίσκουν τον τρόπο να εξαγοράσουν (και) την αθανασία. Ενώ ο Μπάμπης ο Φλου τι να φοβηθεί;
«Οι προλετάριοι δεν έχουν να χάσουν τίποτα, εκτός απ’ τις αλυσίδες τους»; Κι αυτό σωστό! Αν δεν είχες κάνει παιδιά, αν δεν είχες αγοράσει σπίτι κι αμάξι, αν δεν είχες καταντήσει καταναλωτής, θα ‘σουν ελεύθερος και με τον χάροντα στα ίσια να αναμετρηθείς. Απ’ τη στιγμή που σ’ έχει αλυσοδέσει η τράπεζα με τα δάνεια είσαι σκλάβος, επιβάλλεται να φοβάσαι αλλά και κάπου να πιστεύεις, κάτι να ελπίζεις. Σ’ ένα… «πιστοποιητικό αθανασίας», έστω… πενταετές, μια μικρή παρατασούλα απ’ τον Αγιο Πέτρο, μέχρι να τελειώσουν τα παιδιά το Πανεπιστήμιο…
Μετά αρχίζουν οι μεγάλες μπίζνες. Οτι τούτη ‘δώ η κόλαση που ζεις είναι μια μικρή δοκιμασία για να κερδίσεις την αιώνια ζωή (και κότα) στο χάι κλας θέρετρο του παραδείσου, σε μια θεϊκή μεζονέτα με πισίνα και ονειρική θέα στον κήπο της Εδέμ. Για τους λιγότερο συντηρητικούς, εκεί όπου θα υπάρχει πραγματική κοινωνική δικαιοσύνη, θα σε περιμένουν έξι παλλακίδες και θα σου ικανοποιούν όλα τα γούστα ανάμεσα σε ποταμούς μελιού και γάλακτος.
«Το μεγαλύτερο ανθρώπινο αγαθό είναι το σεκιούριτι», έλεγε ο πρόεδρος Μπους. Και το σεκιούριτι το ζητάμε τόσο απ’ την επουράνια όσο και απ’ την επίγεια εξουσία. Και τι ζητάω; Μια ευκαιρία στον παράδεισο να πάω. Και σε τούτη ‘δώ την κόλαση να μου προσφέρετε ασφάλεια, ω εξουσίες, για μένα και την οικογένειά μου.
Ασφαλιστικό συμβόλαιο ζωής, ασφάλεια υγείας, περιουσίας. Εργασιακή ασφάλεια. Ασφάλεια ότι θα μπορέσουν τα παιδιά μου να σπουδάσουν και να βρουν μια δουλειά που θα τους αξίζει. Ασφάλεια στον χώρο κατοικίας, στον δρόμο, στην πλατεία, ασφάλεια αυτοκινήτου… Αυτό ζητάει ο κολασμένος καταναλωτής απ’ τον επίγειο βελζεβούλ του. Ελπίζω πως δεν εννοεί ασφάλεια τους ασφαλίτες, το ΕΑΤ-ΕΣΑ, τη συνεχή παρακολούθησή του, να φτιαχτεί μια νέα Γκεστάπο, μια Στάζι, μια Σεκιουριτάτε που ο ένας στους οκτώ θα φροντίζει για την «ασφάλεια» των άλλων επτά… Πως δεν πουλάει τη λιγοστή ελευθερία που του απέμεινε για ν’ αγοράσει ασφάλεια…
Οταν το 80% ζητεί πιο αυστηρά μέτρα για την εγκληματικότητα, πιστεύω ότι αναφέρεται και στους Εφραίμ της θρησκείας, της πολιτικής και της οικονομίας και στους Ρουμάνους διαρρήκτες. Φοβάται ότι μπορεί να πυροβολήσουν, όπως τον Αλέξη, και το δικό του παιδί, φοβάται και τους κουκουλοφόρους μην του κάψουν -του 80%- τ’ αμάξι…
Για να γευθείς το αγαθό της ελευθερίας πρώτ’ απ’ όλα πρέπει να νιώθεις ασφαλής. Να μη φοβάσαι! Να ζεις σε μια πολιτεία που είναι ικανή να σου εγγυηθεί τη στοιχειώδη ασφάλεια σε όλα. Από εκεί και πέρα για να νιώσεις ελεύθερος χρειάζεται να ρισκάρεις: «Θέλει αρετή και τόλμη».
Κι όποιος επιθυμεί ν’ αλλάξει η κοινωνία, οι νέοι που πάντα εξεγείρονται οφείλουν να ελέγξουν τον θυμό και να αυτοπεριορίσουν την εγωιστική βία. Κανείς δεν αλλάζει αν δεν θέλει ή δεν είναι ώριμος ν’ αλλάξει. Και οι ίδιες οι κοινωνίες διαθέτουν τη συλλογική μνήμη πότε να ξεσπάσουν βίαια αλλά και πότε να περιορίσουν την ασφάλειά τους για να απολαύσουν την ελευθερία.
ΑΝΔΡΕΑΣ ΡΟΥΜΕΛΙΩΤΗΣ
ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ
Loading ...
@ΑΝΔΡΕΑΣ ΡΟΥΜΕΛΙΩΤΗΣ: Με εξέπληξε ο βασικός αφορισμός σας: «Ελεύθερος είσαι μόνο όταν δεν νιώθεις ανασφαλής».
Εξ αυτού πρέπει να συμπεράνω ότι ο Κολοκοτρώνης, ο Καραϊσκάκης, ο Ανδρούτσος, ο Παπαφλέσας και τόσοι άλλοι ένοιωθαν ασφαλείς; Και τι εννοείτε με την λέξη «ελεύθερος»; Σωματικώς, ψυχικώς ή πνευματικώς;
Και: «Όταν δεν έχεις τίποτα να φοβηθείς». Τι εννοείτε; Να φοβηθής τι; Διότι «Όταν δεν έχεις τίποτα να φοβηθείς», νομίζω ότι θεωρείτε «τίποτα εξωγενές». Διότι αν εννοούσατε «τίποτα εσωγενές», σας πληροφορώ ότι σε κατάσταση σωματικού περιορισμού και πιθανότητος σωματικής βλάβης (βλ. φυλακή, εξορία) υπήρξαν και υπάρχουν ελεύθεροι. Οι δε φόβοι των συνεπειών εκ της ΔΕΔΗΛΩΜΕΝΗΣ ελευθερίας τους υφίσταντο ανά πάσα στιγμή και εν γνώσει τους.
Και: «ούτε τον θάνατο»! Βαρειά και άσκεφτη κουβέντα. Ποιον θάνατο εννοείτε; Τον φυσιολογικό ή εκείνον προ του οποίου έχεις χάσει ακόμη και την ανθρώπινη αξιοπρέπειά σου; Να πρέπει να σε ξεσκατίζουν κ.λπ.; Αυτόν τον θάνατο τον τρέμω, δεν τον φοβούμαι απλώς. Τον άλλον; Θα έλθη, αυτό είναι το μόνο βέβαιο. Προς το παρόν αυτόν τον θάνατο δεν τον φοβάμαι – προς το παρόν.
Και: «Ενας φίλος μού ‘πε προχθές: «Εγώ δεν έχω την πολυτέλεια να πεθάνω»». Δεν χρειάζεται. Μια βουτιά από το ύψος του Πύργου Αθηνών δεν συνιστά πολυτέλεια. Το κόστος κηδείας; Ναι… αλλά υπάρχουν λύσεις. Προσωπικώς στην διαθήκη μου έχω αφήσει εντολή να με ρίξουν από κάποιο ποντοπόρο στον Ατλαντικό, ακόμη και στο Αιγαίο, ώστε να φανώ και κάπου χρήσιμος. Στα ψάρια εννοώ – και δεν αστειεύομαι. Και δεν είναι λόγοι κόστους, πιστέψτε με. Είναι άλλοι λόγοι, πολύ πιο σοβαροί.
Και: «Ούτε ν’ αρρωστήσω, δεν μου επιτρέπεται!…». Αυτό μάλιστα, το καταλαβαίνω, διότι θα πρέπει και πάλι να κοιτάξης την ζωή κατάματα – αν συνέλθης. Διότι μπορεί να ακολουθήσει η απώλεια της αξιοπρέπειας. Και κάτι τέτοιο στοιχίζει πολύ περισσότερο από οτιδήποτε άλλ. Διότι δεν αποτιμάται σε χρήμα.
Ειλικρινά ή με απεγοήτευσε το άρθρο σας: «Για να γευθείς το αγαθό της ελευθερίας πρώτ’ απ’ όλα πρέπει να νιώθεις ασφαλής». Σκεφθήτε το πάλι, κ. Ρουμελιώτη. Και επαναλαμβάνω: Χιλιάδες εξόριστοι στα Μακρονήσια όλου του κόσμου, ιδεολόγοι, αλλά ακόμη και πρώτοι χριστιανοί, ασχέτως του αν συμφωνούμε ή όχι με τα πιστεύω και των δύο, ήσαν και πέθαναν ψυχικώς ελεύθεροι – και ανασφαλείς. Σας διαβεβαιώνω για το τελευταίο.
Η προτελευταία παράγραφος είναι εξόχως πρόχειρη και συμπερασματικώς αντιφατική.
Και ένα ερώτημα: Σκεφθήκατε ποτέ μήπως η πολλή ασφάλεια μας κατέστησε τους ανελεύθερους που είμαστε;
Συμφωνώ με τον κ. nicolaos demonicos και συνυπογράφω το εξαιρετο σχόλιο του.
Η Ελευθερία μετράται με το πλήθος τον επιλογών και ευκαιριών που μας δίνονται, όπως και με την διάθεση μας να τα διεκδικήσουμε.
Δυστυχώς η Ελευθεροτυπία, παραπαίει από την απλοϊκότητα στον λαϊκισμό, και το άρθρο του κ. Ρουμελιώτη είναι ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα.
Η ασφάλεια όπως την εννοεί ο κ. Ρουμελιώτης, δηλαδή η εξάλειψη του ρίσκου που υπάρχει στην ζωή γενικά, φέρνει λιγότερη ελευθερία αφού για να σε ‘εξασφαλίσει’ το κράτος θα πρέπει να σου περιορίσει τις ελευθερίες, δηλαδή αυτούς τους παράγοντες και τις συμπεριφορές που αυτό θεωρεί ότι μπορεί να σε βλάψουν.
Σε ένα σημείο μπορώ να καταλάβω και ίσως να συμφωνήσω με το άρθρο του κ. Ρουμελιώτη. Στο ότι η φροντίδα και η εξασφάλιση των παιδιών από την μεριά της κοινωνίας και του Κράτους μπορεί να φέρει κάποια ελευθερία κινήσεων στους γονείς. Αλλά αυτό σημαίνει ένα κράτος πρόνοιας που να εστιάζει στα παιδιά και όχι σε όλους αδιάκριτα και απεριόριστα.
(σημείωση: οι φοιτητές και οι νέοι δεν είναι παιδιά. Παιδιά θεωρούνται οι ηλικίες από 0 έως 18 ετών)