Το κουκί της Μαρίας

timthumbΕίναι θεραπευτικό, λένε οι ψυχολόγοι, να ερχόμαστε σε συχνή επαφή κι επικοινωνία με υπέργηρους . Κουβαλούν στους ώμους τους τα βάσανα, τις γνώσεις και την εμπειρία του παρελθόντος , θυμούνται ευτράπελα περιστατικά και μεταδίδουν τρυφερότητα και γαλήνη.
Εμείς οι ζακυνθινοί έχουμε έναν ακόμα λόγο αφού οι σεισμοί αφάνισαν το δομημένο παρελθόν μας και τα προσεισμικά ακούγονται σαν παραμύθι διδακτικό πολλές φορές για τις σύγχρονες δυσκολίες. Προϊόν τέτοιων συναντήσεων είναι και το παρόν
κείμενο.

Η πλατεία του Αγίου Παύλου πολύ μεγαλύτερη από τη σημερινή, πριν από το δισκατάρατο 1953, ήταν μια περιοχή με έντονα τα χαρακτηριστικά της λαϊκότητας  της απλότητας και της λιτότητας. Ιδιαίτερα προς τη μεριά της θάλασσας το περιβάλλον θύμιζε το σημερινό γιουσουρούμ  στο Μοναστηράκι της Αθήνας.  Πρόχειρα μαγαζιά με λόντζες όπου εξέθεταν την πραμάτειά τους , λίγο πιο πάνω προς τον Άγιο Λάζαρο το χάνι του Σωκράτη…  η από πάνω μερία από την πλατεία πιο σουλουπωμένη…

Κάτω από τις λόντζες με τους τσίγκους πωλούσαν έτοιμο φαγητό ανάλογα με την ημέρα και την εποχή, σύμφωνα και με τις επιταγές της εκκλησίας σχετικά με τη νηστεία και τη διατροφή γενικότερα. Η κυρά Μαρία , μια αντρογυναίκα στην εμφάνιση, έτσι τη θυμούνται οι παλαιοί, έβραζε κουκιά σε μεγάλο καζάνι τις ημέρες που δεν επιτρεπόταν το λάδι  (Καθαρά Δευτέρα, Μεγάλη Παρασκευή…) και τα πωλούσε στους περαστικούς.  Οι διαφημιστές της φώναζαν «Το κουκί τση Μαρίας είναι μάμαλοοοοοοοοοοο!», εννοώντας ότι τα κουκιά ήταν καλοβρασμένα κι εύγευστα. Τα υπονοούμενα βεβαίως αυτής της έκφρασης ποικίλα γι  αυτό και η συρροή του κόσμου μεγάλη που με δικά τους σκεύη έσπευδαν να γευτούν από το κουκί της Μαρίας.

Άλλες περιόδους έβραζαν πατσά και μοσχοβολούσε ο κόσμος! Δεν είχαν όμως όλοι την οικονομική ευχέρεια ν΄ αγοράσουν πατσά γι αυτό και οι φτωχότεροι  επέλεγαν ν΄ αγοράσουν ψωμί και να το βουτήξουν στο ζουμί όπου έβραζε ο πατσάς. «Αλάργα από το μπούρμπουλο»  παρακαλούσαν το μάγειρα , μακριά δηλαδή από το σημείο που κοχλάζει το βραστό γιατί εκεί δεν είχε το πολυπόθητο λίπος. Αυτό μαζευόταν κοντά στα τοιχώματα του καζανιού την ώρα του βρασμού και σ΄ εκείνο το σημείο ήθελαν να βουτήξουν το ψωμί τους… Και αυτό όμως είχε όρια γιατί αν έφευγε το λίπος από το καζάνι ο πατσάς θα ήταν άνοστος. Έτσι πολλές φορές οι φτωχοί έτρωγαν σκέτο ψωμί, μάλιστα κρατούσαν  και στα δύο χέρια από μια φέτα ψωμί και τη μία από αυτές τη βάφτιζαν τυρί, μπακαλάο ή  ό,τι άλλο επιθυμούσαν για προσφάι.

Υπήρχαν όμως και πλανόδιοι πωλητές μαγειρεμένου φαγητού. Άντρες με βρασμένη φάβα διερχόντουσαν τα καντούνια της χώρας έχοντας κρεμασμένες δύο κατσαρόλες ισοζυγιασμένες και κρεμασμένες από ένα καδρόνι που είχαν περάσει  πάνω από τους ώμους τους.  Άνοιγαν τις πόρτες οι νοικοκυράδες μόλις άκουγαν το διαλαλητή να φωνάζει «ζεστός είναι ο φάβας» και αγόραζαν φάβα.

Ηπειρώτες, επίσης, πλανόδιοι πωλητές ξηρών καρπών και γλυκισμάτων κρεμούσαν από το λαιμό τους μία ξύλινη κατασκευή με χωρίσματα- κουτιά στα οποία τοποθετούσαν στραγάλια, πασατέμπο και καλούδια, μακρουλά και καμωμένα από λευκή ζάχαρη μ΄ ένα  κόκκινο γαρνίρισμα. Η τιμή πώλησης ήταν ένα πενηνταράκι ανά ποσότητα που μετριόταν με το ποτηράκι του ούζου. Οι μικροπωλητές αυτοί προτιμούσαν τους χώρους που σύχναζαν παιδιά, ιδιαίτερα δε τα σχολεία κατά τη διάρκεια των διαλειμμάτων . Και  τι χαρά όταν κατάφερνες  ν΄ αγοράσεις λίγο πασατέμπο!

Σήμερα το νησί μας βρίσκεται σε οικονομική άνθηση παρόλες τις δυσκολίες της συγκυρίας. Τα παιδιά των Ιονίων  Νήσων , σύμφωνα με τις τελευταίες έρευνες,  είναι τα πλέον παχύσαρκα και η κατανάλωση αντιχοληστερινούχων φαρμάκων για τους ενήλικες απίστευτη. Ίσως πρέπει να ξανασκεφτούμε και να επαναπρογραμματίσουμε  τη διατροφή μας με περισσότερες φυτικές τροφές και λιγότερα ζωικά λίπη, να μάθουμε τα παιδιά μας παλιές ξεχασμένες γεύσεις για νάχει η ζωή   τις ισορροπίες της.

Σημείωση:  Πληροφοριοδότης ο εννενηκοντούτης Σπύρος Αρβανιτάκης

ΠΑΥΛΟΣ ΦΟΥΡΝΟΓΕΡΑΚΗΣ

[φωτο: ΜΠΑΜΠΗ ΠΥΛΑΡΙΝΟΥ: ΠΛΑΤΕΙΑ ΑΓΙΟΥ ΠΑΥΛΟΥ, ακρυλικό σε μουσαμά 77χ49 εκ.]

3 Σχόλια

  1. Ο/Η ΤΡΙΖΟΝΙ λέει:

    Το τέκνο των μοντερνοζακυνθιων ειναι τόσο ευτραφής όπου συμμετάσχει στο συσσίτιο του Μουσικού Γυμνασίου παρακαλώντας ενίοτε τον δήμο για αύξηση των γευμάτων. Ειναι όλοι πολιτισμένα άτομα τα οποία δεν αισχύνονται και δεν πληροφορούν τις αρχές αν κάποιοι διαθέτουν το κουκί οποιασδήποτε Μαρίας όχι μόνο προς παρεμπόριο αλλα και ως εγκληματικά διεστρευμενο επάγγελμα.

  2. Ο/Η Κώστας Γεωργόπουλος λέει:

    ΤΟ ΤΡΙΖΟΝΙ ΕΙΝΑΙ ΕΥΤΡΑΦΕΣ !!! ΑΡΑΓΕ;

  3. Ο/Η Κώστας Γεωργόπουλος Πακιόλος λέει:

    ΤΟ ΔΙΕΣΤΡΕΥΜΕΝΟ προέρχεται μήπως από το το ΕΥΠΑΘΕΣ;
    Θα μας τρελάνεις στο τέλος άνθρωπε μου με τα ελληνικά σου!!!!

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνσή σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *