Ιστορίες κρίσεως 1: Καλημέρα, αδέσποτη γιαγιά

1Η γιαγιά ήταν καθισμένη στα σκαλιά του τυροπωλείου του Καργάκη επί της Τσικριτζή, δεύτερο ή τρίτο σκαλοπάτι και λίγο προς την άκρη της σκάλας ώστε να μην εμποδίζει την είσοδο και την έξοδο των διερχομένων. Φορούσε μια ανοιχτόχρωμη εμπριμέ ρόμπα με σχέδιο μάλλον λουλούδια, η γριά και η ρόμπα στο ξεθώριασμα της ζωής. Η σκουρόχρωμη ζακέτα από πάνω πολύ ελαφριά για τον Μάρτη και ειδικά αυτή τη μέρα που ήταν από εκείνες τις μέρες που τον λέμε γδάρτη και παλουκοκαύτη. Λεπτή φιγούρα, παρουσία φωτεινή- δηλαδή με ανοιχτά χρώματα όμοια με το γαλανό του ουρανού που ‘χε εκείνη τη μέρα- φιγούρα που ξεγελούσε στο βιαστικό βλέμμα όπως κι ο ήλιος που ενώ ήταν ολόφωτος ήταν κρύος, ήλιος με δόντια.

Εκεί που κόλλησε όμως το δικό μου βλέμμα ήταν τα χέρια της. Εσπευσμένες κινήσεις, εφηβικού τύπου νευρικότητα στα δάκτυλα-κάτι σαν λαχτάρα- ανάμεικτη με γεροντικό τρέμουλο λόγω ηλικίας. Δυσκολεύεται. Τι προσπαθεί να κάνει; Να ανοίξει τη σακούλα που κρατά και να κόψει ένα κομμάτι φρατζόλα. Το ψωμί μπακέτα, το ‘βγαζα από το περίγραμμα. Την παρατηρώ με ένα μικρό σφίξιμο να γεννιέται μέσα μου (η καρδιά προλαβαίνει το μυαλό σ’ αυτά τα θέματα), σχίζει λίγο το πλαστικό και πιάνει το ψωμί, παλεύει να το κόψει κι αυτό της αντιστέκεται, το περιστρέφει και του αποσπά άγαρμπα ένα κομμάτι. Μετά χώνει το δείκτη της βαθιά, όσο φτάνει, κάνοντας μια τρύπα στο κέντρο της μπακέτας και τραβά το δάκτυλο προς τα έξω γδέρνοντας κι αποσπώντας όση περισσότερη ψίχα μπορεί από την σκληρή κόρα. Το περνά γρήγορα στο στόμα, το καταπίνει σχεδόν αμάσητο, και επιστρέφει στην μπακέτα επαναλαμβάνοντας τις ίδιες κινήσεις με την ίδια σβελτάδα και τρόμο και βέβαια με την ίδια αναποτελεσματικότητα και άρα καθυστέρηση. Κι όσο αργούσε στο αποτέλεσμα της τόσο πιο συγκεντρωμένη γινόταν γύρω από αυτό που προσπαθούσε. Σαν όλοι εμείς που πηγαινοερχόμασταν γύρω της- Σάββατο μεσημέρι κι ο κόσμος στο δρόμο πολύς- να ήμασταν αόρατοι κι όλος ο κόσμος μια μικρή μπακέτα να είχε γίνει.

Σταμάτησα. Γύρισα και την σκούντηξα λίγο στον ώμο. Όχι, πως δεν ένιωθα αμηχανία. Μικρές φωνές ψιθύριζαν μέσα μου: Δεν είναι δουλειά σου, θα την προσβάλεις, η γυναίκα δεν ζητιανεύει… «Γιαγιά, να πάρε κάτι να αγοράσεις λίγο σαλάμι», της λέω και της δείχνω το μπακάλικο απέναντι, δίνοντας της ταυτόχρονα λίγα ψιλά που κρατούσα. Σταματά ό,τι κάνει, γυρνά και με κοιτά. Στρογγυλό σκαμμένο πρόσωπο, πάλλευκο δέρμα και λευκά μαλλιά που ξέφευγαν από τον κότσο και πετούσαν στ’ αριστερά, χείλη ακόμη ρόδινα και μάτια γαλανά. Μα κόρες νευρικές, αεικίνητες, κόρες της πείνας, έπρεπε να πλησιάσεις από κοντά για να τις δεις. «Να ‘σαι καλά κορίτσι μου, ο Θεός να σ’ έχει καλά», το βλέμμα μαλάκωσε, γέμισε γλύκα στιγμιαία και σαν να με τύλιξε με μια καλοσύνη πολύχρονη, αρχοντική. Απομακρύνθηκα αμήχανα και γύρισα να δω τι θα κάνει. Την είδα να κοιτά προς στιγμήν το σούπερ μάρκετ κι έπειτα επιστρέφει στο ψωμί της με την ίδια λαχτάρα.

Δεν ήταν αλήτισσα του δρόμου η γιαγιά. Φαινόταν: είχε την αθωότητα του πρωτόβγαλτου, του μόλις «αδέσποτου». Του άρτια εκδιωχθέντος εκ της ασφαλούς οικίας. Έπρεπε να πλησιάσεις από κοντά για να το δεις αυτό το βλέμμα… Σε λίγο καιρό θα βαθύνει, θα ωριμάσει, θα γεμίσει τον κόσμο της, θα εκπέμπεται μπροστά από την μορφή και θα την προλαβαίνει. Θα αρπάζει στα γρήγορα ότι την πλησιάζει δίχως να το βλέπει. Είναι θέμα επιβίωσης.

«Αδέσποτη γιαγιά», εποχής της βαρβαρότητας, καλημέρα!

(Εν Ηρακλείω τη 2/3/2013, ημέρα Σάββατο)

ΒΑΝΑ ΛΥΔΑΚΗ

1330189508Η ΒΑΝΑ ΛΥΔΑΚΗ γεννήθηκε στην Αθήνα το 1963. Αποφοίτησε από την Ιατρική σχολή Αθηνών το 1987, ειδικεύτηκε στην Παιδιατρική Αιματολογία Ογκολογία και είναι Διδάκτωρ του Πανεπιστημίου Κρήτης.

Ζει στο Ηράκλειο και εργάζεται στο Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο. Είναι παντρεμένη και έχει τρία παιδιά.

Από το 2000 ανέπτυξε συγγραφική δραστηριότητα στην πεζογραφία.

Πρόσφατα από τις ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΠΕΡΙΠΛΟΥΣ εκδόθηκε το βιβλίο ΔΥΤΙΚΟΤΕΡΑ ΤΗΣ ΛΗΘΗΣ http://booksandthecity.gr/frontend/biblionet_book.php?bookid=180140

Έως σήμερα έχουν εκδοθεί και τα εξής:

  • Ο χορός των απαλών ανθρώπων, Μεταίχμιο 2001, μυθιστόρημα
  • Το Πορτραίτο της Άλλης, Μεταίχμιο 2004, μυθιστόρημα
  • Η συνεργάτης του ανέμου, Περιοδικό Αρμονία, 2004 (μετά από πρόσκληση της κας Γκίκα), διήγημα
  • Γαύδος: σημείο καμπής, Περιοδικό Δίαυλος, 2006 (μετά από πρόσκληση του κου Δεληγιάννη), διήγημα
  • Το τέλος των ημερών, Αρμός 2009, μυθιστόρημα
  • Μεταμορφώσεις, Περιοδικό Δέκατα 2009, διήγημα

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνσή σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *