Τους μπέρδεψε το πηλήκιο

Η εξέγερση -εφόσον είναι εύστοχος ο όρος- των πιτσιρικάδων έχει πολλές αφορμές και αίτια, κυρίως όμως σχετίζεται με την ολοσχερή κατάρρευση κάθε νοήματος, κοινωνικού και προσωπικού.

Κι αυτοί, ως κατ’ εξοχήν ευαίσθητοι δέκτες, τη νιώθουν στην ολότητά της. Η τελευταία εξέγερσή τους, ωστόσο, όπως και κάθε άλλη, είχε τρωτά σημεία.

Δεν αναφέρομαι στις καταστροφές κτιρίων και μαγαζιών, αυτά είναι σύμφυτα κάθε εξέγερσης που παραβιάζει το μέτρο ώστε να το επαναπροσδιορίσει και, αργότερα, στο νέο μέτρο που θα προκύψει να γίνεται σεβαστή η υπόσταση των εξεγερθέντων.
Αναφέρομαι στο ότι κάποιοι, λίγοι ή πολλοί δεν έχει σημασία, δεν σεβάστηκαν, από άγνοια προφανώς, αυτούς που είχαν εξεγερθεί σε άλλες εποχές και σε εξαιρετικά επικίνδυνες συνθήκες που δεν επιδέχονται σύγκριση με τις σημερινές, και οι οποίοι το πλήρωσαν με τη ζωή τους.

Ετσι, η άγνοια τούς έκανε να σπάσουν την προτομή του Κώστα Περρίκου, στη συμβολή των οδών Γλάδστωνος και Πατησίων, και να μουντζουρώσουν το πρόσωπο του Ρήγα Φεραίου, στα Προπύλαια.

Ο Ρήγας Φεραίος είναι, βεβαίως, γνωστός, ο τρόπος δολοφονίας του ίσως όχι: οι Αυστριακοί τον παρέδωσαν στους Τούρκους, που τον στραγγάλισαν, μαζί με οκτώ συμπολεμιστές του, ενώ μέσα στη φυλακή ο ίδιος ο Βελεστινλής είχε προσπαθήσει ανεπιτυχώς, δυστυχώς, να αυτοκτονήσει μ’ ένα μαχαίρι που ‘χε καταφέρει να περάσει.

Ο σχεδόν παντελώς άγνωστος Κώστας Περρίκος πλήρωσε, μάλλον, και το γεγονός ότι στην προτομή του απεικονιζόταν με στρατιωτικό πηλήκιο. Αλλά ήταν στρατιωτικός -αξιωματικός της αεροπορίας συγκεκριμένα- απότακτος μάλιστα. Κι είχε την τιμή να είναι επικεφαλής της αντιστασιακής οργάνωσης ΠΕΑΝ που, επί ναζιστικής κατοχής, εκτέλεσε το σημαντικότερο ίσως σαμποτάζ μέσα σε πόλη, σε όλη την Ευρώπη. Στις 20 Σεπτεμβρίου 1942 ανατίναξε τα γραφεία της προδοτικής ναζιστικής οργάνωσης ΕΣΠΟ, όταν μέλη και ηγεσία της συνεδρίαζαν από κοινού με Γκεσταπίτες και Ες-Ες.
Αποτέλεσμα έξοχο: 39 δικοί μας φασίστες νεκροί και 43 Γερμανοί, 27 φασίστες «Ελληνες» τραυματίες και 55 Ναζί.
Εννέα μέλη της ΠΕΑΝ συνελήφθησαν, με προδοσία, μέσα σε μια βδομάδα. Οι οκτώ άντρες, και ο Περρίκος ανάμεσά τους, τουφεκίστηκαν στην Καισαριανή, στις 7-1-1943. Το ένατο μέλος ήταν γυναίκα, η Ιουλία Μπίμπα. Μεταφέρθηκε σε στρατόπεδο συγκεντρώσεως στη Γερμανία, και την αποκεφάλισαν με τσεκούρι. (Ας μου συγχωρεθεί να πω, ότι έχω γράψει ένα υπό έκδοση διήγημα για την Ιουλία Μπίμπα). Αυτός είναι ο ήρωας Κώστας Περρίκος!

Εριξαν επίσης μολότοφ στο Αρχαιολογικό Μουσείο, πυρπόλησαν τη βιβλιοθήκη της Νομικής σχολής, ως σύμβολο υποθέτω της ψεύτικης ζωής και μάθησης, αλλά τα πράγματα είναι πιο περίπλοκα.
Αλλος τρόπος απ’ τη γνώση, για να ξεφύγει από τη φτώχεια και την υπανάπτυξη κάποιος, λαός ή πολίτης, δεν υπάρχει! Οι φυσικοί αυτουργοί της πυρπόλησης παρέβλεψαν κι ότι τα βιβλία βάζει πρώτα στο στόχαστρο κάθε φασισμός, από τον Μ. Κωνσταντίνο μέχρι τον Χίτλερ, που έκαιγαν βιβλία στους δρόμους.
Πολλοί πιστεύουν ότι όταν τα παιδιά καίνε προτομές αντιστασιακών και βιβλία, δεν έχει μείνει τίποτα να σωθεί… Οτι γυρνάμε εκατό χρόνια πίσω, ότι βυθιζόμαστε σε αυτιστική ομφαλοσκόπηση, ότι τίποτα δεν συγκρατεί μια κοινωνία χωρίς υποτυπώδες όραμα και σκοπό. Κι όσοι απεχθάνονται το δίπολο «ευταξία» ή «βαρβαρότητα», μιλούν για νέα επεισόδια ενός αειθαλούς εμφυλίου, υποδαυλιζόμενου απ’ την αυτοκαταστροφικότητα και τη μισαυτία μας.

Κάθε εξέγερση διαπνέεται, ωστόσο, από ένα μεγαλείο, μια μεγαλοσύνη, η κοινωνική έλλειψη ακριβώς της οποίας πυροδότησε την ανάφλεξή της. Ας εμπιστευθούμε, λοιπόν, τη γενναία ψυχή των πιτσιρικάδων που μας προσπέρασαν. Θα μας έδιναν ένα ακόμα μάθημα ήθους, απ’ αυτά που εκείνοι ίσως δεν πήραν, αν αποκαθιστούσαν το λάθος τους μ’ ένα απλό σύνθημα, μια απλή συγνώμη, που θα έγραφαν στα σημεία που πραναφέρθηκαν.

Στο μεταξύ, εμείς ας πιέσουμε τον δήμαρχο να επανατοποθετήσει την προτομή του Κώστα Περρίκου. Και να απελευθερώσει την ανάγλυφη προτομή της Ιουλίας Μπίμπα από τις ομπρέλες καφενείου, που την κρύβουν απ’ τους διαβάτες.

ΑΛΕΞAΝΔΡΟΣ ΑΣΩΝΙΤΗΣ, Συγγραφέας

ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ 11.1.2009

1 σχόλιο αναγνώστη

  1. Ο/Η ΠΑΝΤΕΛΗΣ ΞΑΝΘΙΔΗΣ λέει:

    Είμαι λίγο απαισιόδοξος γι’ αυτό που ζητάει ο κ. Ασωνίτης. Στον τόπο μας ό,τι γκρεμίζεται δεν φτιάχνει…

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνσή σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *