Να έρθετε να σας κάμω σκουόλα degle Vitae Perdutae!

Ας όψετε εκειός ο Έζοπο-ς.

Ο τζιτζιγκάς όντας σιωπά θαύεται στο μουμέντο,
Με τα στερνά του τζι τζι τζι είναι ραμουλιμέντο!

http://www.homefood.gr/travel/home.asp?id=211

Το παραθέτω, πάλι για χάρη της πληροφόρησης:

Βενετία, η πόλη με τις μάσκες

Από τον Γιώργο Ξεπαπαδάκο
Φωτογραφίες: Μάρω Κουρή

Η παλαιότερη αναφορά στο βενετσιάνικο καρναβάλι μάς έρχεται από το μακρινό 1097 μ.Χ., τότε που η πόλη ήταν ακόμη αυτοδιοικούμενη επαρχία της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας και ο δόγης έφερε τον τίτλο του πρωτοσπαθάριου. Το έθιμο έχει να κάνει με τα ισχύοντα σε όλη τη χριστιανοσύνη για την έλευση της Μεγάλης Σαρακοστής, η οποία, όπως συμβαίνει και με το Πάσχα των καθολικών, προηγείται κατά μία εβδομάδα του ορθόδοξου. Καθώς η Βενετία εξελισσόταν σε μεγάλη ναυτική δύναμη, το καρναβάλι της γινόταν πιο κοσμοπολίτικο, με κύρια γνωρίσματά του την κραιπάλη, την επίδειξη πλούτου και την ελευθεριότητα των ηθών.

Ενδεικτικές της συμπεριφοράς που είχαν οι Βενετοί κάθε φορά που κρυβόντουσαν πίσω από τις διάσημες μάσκες τους είναι κάποιες νομικές κυρώσεις που σώζονται στο αρχείο της Γαληνοτάτης Δημοκρατίας: κώδικας του 1268 τους απαγόρευε να παίζουν αυγοπόλεμο. Άλλος, του 1339, δεν τους επέτρεπε το σεργιάνι στους δρόμους μετά τα μεσάνυχτα. Ένας τρίτος, του 1458, ήταν ακόμη πιο εύγλωττος. Απαγόρευε την είσοδο ανδρών με θηλυπρεπή αμφίεση στα μοναστήρια, προς αποφυγήν «ποικίλων ατιμώσεων» («multas inhonestas», όπως αναφέρει το κείμενο). Εντύπωση προκαλούν και οι ποινές που επέβαλλαν τα ενετικά δικαστήρια στους συστηματικούς παραβάτες του 12ημέρου. Δύο χρόνια στα κάτεργα – δηλαδή κουπί στις γαλέρες – για τους άνδρες και δημόσια διαπόμπευση μετά μαστιγώσεως για τις γυναίκες. Το 1797, οι Αυστριακοί καταλαμβάνοντας την πόλη κατήργησαν το καρναβάλι, το οποίο ούτως ή άλλως είχε ξεπέσει καθώς οι ένδοξες ημέρες των δόγηδων είχαν παρέλθει.

Μεταμφιεσμένοι με φόντο το μεγάλο κανάλι, όπου τα βαπορέτα και οι γόνδολες αρμενίζουν μέρα-νύχτα μεταφέροντας τους καρναβαλιστές στα πλωτά αξιοθέατα. Εντυπωσιακή μεταμφίεση έξω από ένα βενετσιάνικο κρασοπουλειό, γνωστά ως Βacari, που είναι ανοιχτά και κατάμεστα από το πρωί.

Πρώην θαλασσοκράτορες και από το 1861 ιταλοί πολίτες, οι Βενετσιάνοι έτυχε να ζουν σε μια πόλη που δεν σήκωνε περαιτέρω ρυμοτομική επέκταση. Και το υπερπόντιο εμπόριο είχε περάσει πια σε άλλες, πιο ισχυρές, ναυτικές δυνάμεις. Ό,τι είχαν, δηλαδή το περασμένο μεγαλείο, αντί να το διηγούνται και να κλαίνε, άρχισαν να το συντηρούν, να το αναπαλαιώνουν, να το αναδεικνύουν. Αναπόφευκτα στράφηκαν προς τον τουρισμό φτάνοντας στο σημείο να υποδέχονται, βρέξει-χιονίσει, περισσότερο από 20 εκατομμύρια τουρίστες τον χρόνο (σκεφτείτε ότι σε όλη την Ελλάδα έρχονται ετησίως περίπου 18 εκατομμύρια).

Το πιο ρομαντικό καρναβάλι του κόσμου αποτελεί ιδανικό προορισμό για όλα τα ζευγάρια. Η μοναστική ζωή ήταν, είναι και θα είναι πηγή έμπνευσης των μασκαράδων.

Η αναβίωση, επομένως, του καρναβαλιού ήταν κάτι αναμενόμενο και συνέβη στα μέσα του ’70. Κάθε χρόνο τέτοιες ημέρες, η πόλη του φτερωτού λέοντος μετατρέπεται σε ένα τεράστιο μνημειακό καπηλειό που προσελκύει πλήθος επισκεπτών υψηλού εισοδήματος. Την ώρα που άλλες πόλεις, συμπεριλαμβανομένης και της Πάτρας, προσπαθούν να μιμηθούν το Ρίο ντε Τζανέιρο, οι Βενετσιάνοι επιμένουν να γιορτάζουν τον Καρνάβαλο με τον δικό τους φινετσάτο τρόπο. Νύχτες γεμάτες ερωτισμό και ημέρες ξέχειλες από παράφορο ενθουσιασμό υπό τους ήχους συμφωνικής μουσικής και όπερας. Ούτε άρματα από πολυουρεθάνη ούτε σάμπα στη διαπασών πλαισιωμένη από το ανάλογο κιτς. Η πόλη ανοίγει τα επιβλητικά παλάτια της και δεξιώνεται τους μασκοφόρους καλεσμένους της, κάτω από σταυροθόλια με βαρύτιμους πολυελαίους και αναγεννησιακές νωπογραφίες. Κατά μήκος του Κανάλ Γκράντε, στο Ριάλτο και απέναντι, στο Λίντο, σαλτιμπάγκοι, πλανόδιοι μουσικοί και θεατρίνοι ενώνονται με τους υπόλοιπους μασκαράδες σχηματίζοντας έναν θίασο καλώς νοούμενων ταραχοποιών.

Καλλιτέχνες του δρόμου από όλον τον κόσμο βρίσκουν τη «σκηνή» τους στην πλατεία του Αγίου Μάρκου. Σε κάθε γεφύρι, «ντελάληδες» ντυμένοι με τις φορεσιές του Μεσαίωνα διαλαλούν κάποιο κοντσέρτο κλασικής μουσικής.

Αργά ή γρήγορα, η σύναξη των πανηγυριστών – με γόνδολες, βαπορέτα ή με τα πόδια – συγκεντρώνεται έξω από την εκκλησία του Αγίου Πέτρου στη συνοικία Καστέλο. Από ’κεί ξεκινά η μεγαλόπρεπη πομπή που καταλήγει στη βασιλική του Αγίου Μάρκου. Αρκετοί από τους συμμετέχοντες, αντί της ολόσωμης ενδυμασίας, αρκούνται σε μια λευκή μάσκα συνοδευόμενη από τρίκοχο καπέλο και μαύρο μανδύα ή βέλο – συνδυασμός που ονομάζεται μπαούτα. Οι περισσότεροι όμως φορούν στολές που οι ονομασίες τους – και αυτό είναι ενδεικτικό της διαχρονικής απήχησης του βενετσιάνικου καρναβαλιού – είναι ίδιες με εκείνες που μονοπωλούσαν τις Αποκριές των παιδικών μας χρόνων: αρλεκίνος, κολομπίνα, πιερότος. Όλες αυτές οι περσόνες ήταν βασικοί ρόλοι της κομέντια ντελ άρτε, του λαϊκού θεάτρου που γεννήθηκε τον 16ο αιώνα στις ίδιες γειτονιές. Τα βεστιάρια το γνωρίζουν και κάνουν χρυσές δουλειές. Η ενοικίαση των εν λόγω κοστουμιών ξεκινά από 300 ευρώ, χωρίς τη μάσκα και τα παπούτσια.

Εικαστικός Καρνάβαλος του Tζόρτζιο ντε Κίρικο.

Στην περιοχή Τζιουτέκα, σε ένα από τα παλαιότερα καρνάγια για γόνδολες, ο Φράνκο Κρέα εργάζεται πυρετωδώς. Στον ταρσανά του στέκεται μισοτελειωμένο ένα εντεκάμετρο σκαρί από βελανιδιά με πλώρη από φλαμούρι, το οποίο, όντας πιο μαλακό ξύλο, προσφέρεται για σκάλισμα. Μια βόλτα με αυθεντική γόνδολα κοστίζει 90 ευρώ. «Η Βενετία σιγά σιγά βυθίζεται» μας λέει με παράπονο. «Χρόνο με τον χρόνο οι πλημμύρες δυναμώνουν και το έδαφος υποχωρεί ένα με δύο εκατοστά… Άμα δεν έχεις μέλλον», καταλήγει ο έμπειρος ναυπηγός, «το μόνο που μπορείς να κάνεις είναι να πουλάς ακριβά το παρελθόν σου».

Το καρναβάλι διέπονταν από αυστηρούς κανόνες. Δεν επιτρέπετο να φορούν μάσκες γύρω από την πόλη την νύχτα και δεν μπορούσαν να μπουν σε μοναστήρια μεταμφιεσμένοι.
Στα τέλη του 1700 οι πολίτες είχαν την δυνατότητα να φορούν μάσκες στο σύνολο της αποκριάς.. Η συνήθης φορεσιά ήταν ένας μανδύας, μεγάλη μύτη, λευκή μάσκα. Η παλαιότερη αναφορά στο βενετσιάνικο καρναβάλι μας έρχεται από το μακρινό 1097 τότε που η πόλη ήταν ακόμη αυτοδιοικούμενη επαρχία της βυζαντινής αυτοκρατορίας και ο δόγης έφερε τον τίτλο του πρωτοσπαθάριου.

Καθώς η Βενετία εξελίσσοταν σε μεγάλη ναυτική δύναμη, το καρναβάλι της γίνονταν πιό κοσμοπολίτικο, με κύρια γνωρίσματα του την κραιπάλη, την επίδειξη πλούτου και την ελευθεριότητα των ηθών. Μουσικοί έπαιζαν και διασκέδαζαν τους πολίτες σε δρόμους και πλατείες. Επίσης οι πολίτες ξόδευαν τα χρήματά τους σε τυχερά παιχνίδια.

Οι Αυστριακοί καταλαμβάνοντας την πόλη, κατήργησαν το καρναβάλι. Η αναβίωση του καρναβαλιού έγινε την δεκαετία του ’70.
Κάθε χρόνο τέτοιες μέρες η Βενετία μετατρέπεται σε ένα τεράστιο καπηλειό. Οι Βενετσιάνοι δεν μιμούνται το Βραζιλιάνικο καρναβάλι αλλά προτιμούν να γιορτάσουν τον καρνάβαλο με τον δικό τους τρόπο. Νύχτες γεμάτες ερωτισμό υπό τους ήχους συμφωνικής μουσικής και όπερας. Ούτε άρματα ούτε σάμπα.
Η πόλη ανοίγει τα παλάτια της και δεξιώνεται τους μασκοφόρους καλεσμένους της. Πλανόδιοι μουσικοί, θεατρίνοι και σαλτιμπάγκοι ενώνονται με τους υπόλοιπους μασκαράδες σχηματίζοντας ένα θίασο ταραχοποιών με την καλή έννοια. Οι περισσότεροι φορούν στολές διαχρονικής απήχησης του βενετσιάνικου καρναβαλιού, αρλεκίνος, κολομπίνα, πιερότος.